18.01 08
TIL: Kristjáns Þ. Júlíussonar og
Árna Sigfússonar, formanna Evrópnefndar
Evrópnefndin : Utanríkis- og öryggismál og ESB
Almennt er ljóst að umfangsmikil stefna Evrópusambandsins í utanríkis- og varnarmálum fellur að markmiðum Íslands á alþjóðavettvangi og framkvæmd stefnu okkar í öryggis- og varnarmálum. Ekki verður séð að í þeim málum sé þörf á fyrirvörum vegna hugsanlegrar sérstöðu eða þess að hagsmunir okkar eða geta leyfa ekki virka þátttöku í samþykktum eða aðgerðum. Á hinn bóginn er full ástæða til að árétta um þetta, aðild okkar að NATO og sömuleiðis um tvíhliða samstarf okkar við grannríki í öryggis-og varnarmálum sem haldi fullu gildi gerist Ísland aðili að Evrópusambandinu:
I. Staðfest sé að Ísland sem aðildarríki hafi fullt frelsi til eigin stefnumörkunar í utanríkis- og varnarmálum og að það eigi einnig við ef ákvæði Lissabon sáttmálans taka gildi.
II. Að við aðild að ESB myndi varnarsamstarf Íslands við Bandaríkin á grundvelli varnarsamningsins frá 1951 halda fullu gildi sem og tvíhliða samningar okkar við grannríki um öryggis- og varnarmál. Þess sé vænst að aðildarríki ESB sem eru aðilar að NATO sýni þessum málum skilning og eftir atvikum stuðning á vettvangi NATO. Aðild að ESB breytir engu um þátttöku Íslands í NATO.
III. Ísland styður að fullu beinar aðgerðir ESB á sviði utanríkis- og öryggismála og lúta að friðargæslu og hættuástandsstjórnun en mun eftir sem áður aðeins hafa takmarkaða getu til beinnar þátttöku.
IV. Þess sé vænst að tvíhliða viðskiptasamningar Íslands við þriðju ríki falli að þeim samningum ESB en þetta þarf að athuga.
V. Aðild Íslands að Evrópusambandinu færir Norðurlöndin nær því að geta átt samráð á þeim vettvangi.
Jón Hákon Magnússon Einar Benediktsson