Stjórnskipunin er þríþætt: a) þær grunnhugmyndir sem ríkið og stjórnskipunin byggja á (t.a.m. réttarríki, lýðræði, þrígreining o.s.frv.). b) Störf og hlutverk handhafa ríkisvaldsins (hverjir taka ákvarðanir og hvernig) og c) mannréttindi. Hugsanleg aðild að ESB myndi einkum snerta þátt b. Hinir yrðu að mestu eða öllu óbreyttir.
Hér er fjallað um eftirfarandi efnistatriði tengd stjórnskipun Íslands, fullveldi og ESB. Kaflaheitin í umfjölluninni vísa á viðkomandi kafla.
Ég þakka gott framtak með þessari frábæru síðu!
Það hefur ekki verið nefnt þegar talað er um Lissabon Sáttmálan, að Írar voru einu íbúar sambandsins sem fengu að kjósa um Lissabon.
Árið 2004 var eingin svokallaður stjórnarskrársáttmáli samþykktur. Þetta var stjórnarskrá, þess vegna var hún kölluð "the European Constitution". Það var heldur ekki unnið að nýjum sáttmála, heldur breyttist einungis heiti stjórnarskráarinnar, eins og Angela Merkel gerði grein fyrir því að Lissabon ætti að hafa nákvæmlegu sama lagalega innihald og stjórnarskráin.
Mér kemur á óvart að ekki hefur verið nefnd 8. málsgrein sáttmálans sem fjallar um sameiginlegan ríkisborgararétt. Ég mundi halda að það væri meðal grundvallaratriða þegar talað er um stjórnskipan.
Það er ekkert voðlegt við Umbótasáttmálann. Eins og heitið felur í sér var verið að einfalda og betrumbæta ýmislegt hjá ESB. Ekkert óvenjulegt eða skelfilegt. Skiljanlega er sambandið óx og tíminn leið þá þurfti að ýmsu að hyggja náttúrulega. Í þjóðaratkvæðagreiðslunni á Írlandi fóru Neiarar fram með ólíkjandalátum miklum, órökstuddum fullyrðingum og hálfsannleik (þegar best lét) að vopni. Létu málið meðal annars snúast um fóstureyðingar (en þær eru mikið hitamál á Írlandi)
Hægt að lesa um Umbótasáttmálann hér:
http://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Lisbon
Hvað er svona "ógurlegt" við sameiginlegan ríkisborgararétt ? Svona byrjar 8. málsgrein:
"In all its activities, the Union shall observe the principle of the equality of its citizens, who
shall receive equal attention from its institutions, bodies, offices and agencies. Every national
of a Member State shall be a citizen of the Union. Citizenship of the Union shall be additional
to national citizenship and shall not replace it."
Úúú - eg er svo hræddur !!
Það er nú kannski lágmarks krafa að umræður hér fara fram á málefnalegum grundvelli.
Á hvaða forsendum írar kusu er algjörlega ómerkilegt, þar sem fólk á rétt á því að kjósa á þeim grundvelli sem þeir sjálfir velja. Að reyna að ógilda úrslit atkvæðagreiðslu vegna þess að maður aðhyllist ekki forsendum atkvæðana er af sjálfsögðu ekki sérlega lýðræðisleg vinnubrögð.
Það sem er slæmt við sameginlegan ríkisborgararétt er að það verður ekki lengur ríkisstjórnir þjóðana sem skilgreina skyldur og réttindi borgarana, heldur Brussel. Þetta takmarkar fullveldið að miklu leiti. Þetta ákvæði segir okkur líka mikið um hver þróunn sambandsins verður til framtíðar.
Þessar umbætur sem talað er um er meðal annars aukning umsvif stofnana ESB sem er ekki jákvætt fyrir þá sem vulja halda ákvarðana töku yfirvalda eins nálægt fólkinu og hægt er. Því nær fólkinu ákvarðanir eru teknar, því gegnsæara er stjórnkerfið.
Þótt ég sjálfur nota mikið wikipedia, er sú síða ekki viðurkennd sem trúverðug upplýsinga gjafi þar sem fólk sjálft skrifar það sem þar stendur. Ég mæli heldur með að menn lesi sáttmálan sjálfan.