Það er nokkrar spurningar sem mér finnst grundvallaratriði að varið svarað áður en við tökum afstöðu. Þær eiga erindi við þessa nefnd eins og nokkrar aðrar. Efnahagskreppan, sem geysar ekki síður í löndunum í kringum okkur, var það afl sem ýtti okkur af stað í svona alvarlega umræðu um Evrópusambandsaðild. Í raun er kreppan það eina sem hefur breyst frá síðasta landsfundi. Í ljósi þess er nauðsynlegt að spyrja:
Hver hefðu áhrif kreppunnar orðið á Íslandi, hefðum við verið orðin aðilar að ESB og komin með evru í byrjun árs 2008?
Hvernig hefði birtingarmynd kreppunnar orðið?
Hvaða tæki hefðum við þá til að vinna okkur út úr kreppunni?
Er Seðlabanki Evrópu að hjálpa einstökum aðildarríkjum?

Það vekur óhjákvæmilega talsverða athygli að í fyrstu drögum undirnefndar Evrópunefndar Sjálfstæðisflokksins um gjaldeyrismál skuli strax búið að afskrifa einn möguleikann í stöðunni fyrirfram, þ.e. áframhaldandi notkun íslenzku krónunnar og sjálfstæðrar peningamálastjórnunar, áður en hann er ræddur á vettvangi nefndarinnar. Það er ekki að sjá að enn hafi neinir fundir verið haldnir um málaflokkinn á vegum nefndarinnar og ekki eru margar athugasemdir komnar fram hér á þessari ágætu heimasíðu við hann. Engin umræða hefur því farið fram um þetta mál mér vitanlega. Hér eru því á ferðinni nokkuð sérstæð vinnubrögð.

Þess utan væri fróðlegt að vita hvort skoða hafi verið hvað fastgengi sem Íslendingar hefðu enga stjórn á (þ.e. aðild að Evrópusambandinu og upptaka evru) hefði á atvinnustig í landinu? Þá einkum ef stýrivextir Seðlabanka Evrópusambandsins væru í engu samræmi við aðstæður á Íslandi, staða sem er mjög líklegt að verði yfirleitt fyrir hendi og í sumum tilfellum þannig að mjög mikið beri þar á milli með tilheyrandi afleiðingum fyrir íslenzkt efnahagslíf. T.d. lágir stýrivextir í þenslu og öfugt.

Fréttavefurinn AMX greindi frá því í gær 16. desember að írsk stjórnvöld ætluðu að freista þess að bjarga völdum þarlendum bönkum frá hruni með því að nýta fjármuni í eigu írskra lífeyrissjóða. Þessar fréttir koma vitanlega mjög á óvart í ljósi ítrekaðra - og um leið alls órökstuddra - fullyrðinga margra íslenzkra talsmanna Evrópusambandsaðildar um að ef Ísland hefði verið í Evrópusambandinu hefði sambandið, og þá einkum Seðlabanki Evrópusambandsins, komið íslenzku bönkunum til hjálpar og komið í veg fyrir hrun þeirra. Hvar er sambandið núna þegar írskir bankar þurfa á aðstoð að halda? Svarið er einfalt, það er hvergi.

Til þessa hefur það ekki verið Seðlabanki Evrópusambandsins sem hefur verið að koma bönkum á evrusvæðinu til aðstoðar heldur ríkisstjórnir hvers og eins evruríkis og seðlabankar þeirra. Seðlabanki Evrópusambandsins hefur afskaplega takmarkaða hjálp getað veitt og oft alls enga. Nýverið hafnaði Seðlabanki Evrópusambandsins t.a.m. beiðni seðlabankans í Luxemburg um að taka þátt í að bjarga Landsbankanum í Lúxemburg sem er þarlendur banki. Í kjölfarið fór bankinn í gjaldþrot.

Tvö Evrópusambandsríki, Lettland og Ungverjaland, hafa þegar þurft að óska eftir aðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðsins vegna þess að sú takmarkaða aðstoð sem þeim hefur staðið til boða af hálfu Seðlabanka Evrópusambandsins og sambandsins sjálfs hefur engan veginn dugað þeim. Þau hafa orðið að sækja um miklu hærri aðstoð frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum en Evrópusambandið hefur getað veitt þeim.

Staðreyndin er nefnilega sú að Evrópusambandið var og er engan veginn undirbúið að takast á við alþjóðlega fjármálakreppu eins og þá sem nú geysar í heiminum. Viðbrögð þess hafa til þessa einkennst af vandaræðagangi og úrræðaleysi. Enn hefur engum skipulögðum, heildstæðum aðgerðum verið hrint í framkvæmd fyrir tilstuðlan sambandsins.

Síðan er aldrei of oft minnt á að Seðlabanki Evrópusambandsins er ekki lánveitandi til þrautavara fyrir banka á evrusvæðinu þó íslenzkir Evrópusambandssinnar hafi haldið öðru fram. Þ.e. hann kemur þeim ekki til aðstoðar með fjármögnun til lengri tíma ef allt annað þrýtur. Til þess hefur hann hvorki fjármagn né heimild í sáttmálum og löggjöf sambandsins.

Ég hef nokkrar spurningar varðandi upptöku annars gjaldmiðils en krónunnar. Hvað kemur í veg fyrir að núna strax sé tekinn upp evra/dollar? Hver er ávinningurinn af því að gera það strax, seinna og/eða alls ekki? Hve stór hluti hagkerfisins er í vandræðum vegna erlendra lána og myndi hann stórlagast með upptöku strax? Hverjir væru ókostirnir, eru það krónubréfin sem þurfa að fara út? Myndi þá borga sig að skipta um gjaldmiðil og hafa gengi krónunnar lágt upp í hann?
Hvernig væri staða okkar ef við hefðum verið búin að taka upp annan gjaldmiðil áður en kreppan skall á? Hvernig væri staða okkar ef við hefðum tekið upp annan gjaldmiðil/ekki tekið gjaldmiðil en værum í ESB?
Hver er ávinningurinn af að fara í ESB ef við tökum hvort eð er upp annan gjaldmiðil?

Þetta eru góðar spurningar hjá þér Adda. Vildi bara hrósa þér fyrir þær.

Adda, mig langar, að gefa svör við einhverjum af spurningum þínum.

Þú hefur hugsanlega áhuga, að skoða þetta: http://altice.blog.is/blog/altice/entry/731502/

1. Hvað kemur í veg fyrir að núna strax sé tekinn upp evra/dollar?
Svar: Ég fæ ekki séð, að neitt komi í veg fyrir að við tökum upp Dollar Strax nema andstaða valdhafanna. Ég er búinn að reyna í margar vikur að ná eyrum þeirra, en þeir þumbast við. Þetta er ekki bara mitt álit heldur einnig álit alþjóðlegra sérfræðinga um Dollaravæðingu og fasta tengingu við Dollar, með Myntráði. Ég er búinn að vera í samskiptum við þessa sérfræðinga um nokkra hríð. Upptaka Evru er miklum pólitískum vandkvæðum háð, bæði erlendis og hér heima.

2. Hver er ávinningurinn af því að gera það strax, seinna og/eða alls ekki?
Svar: Bezt er að setja upp Myntráð Strax, að öðrum kosti er eins líklegt að varðhundar kerfisins nái vopnum sínum. Seinna er vissulega einnig betra en ekki.

3. Myndi þá borga sig að skipta um gjaldmiðil og hafa gengi krónunnar lágt upp í hann?
Svar: Ef við skiptum um gjaldmiðil með Myntráði, er um að gera að vanda sig með skiptihlutfallið. Um það þyrfti heldst að ríkja almenn sátt, því almenningur mun líklega ekki skilja að aðrar hagstærðir laga sig að ríkjandi gengi. Þetta hefur samt hvergi valdið vandræðum, að því er ég bezt veit.

Á góðum fundi í hádeginu sl. fimmtudag fór Gylfi Zoega vel yfir helstu þætti gjaldmiðlamálsins og peningamálastjórnun eins og honum er von og vísa. Þar var ma. farið yfir þá aðferð að koma upp myntráði en minna farið í þá leið að taka einhliða upp annan gjaldmiðil. Þessar tvær aðferðir eru í raun talsvert skyldar, vandamál við framkvæmd eru þau sömu og reynslan svipuð. Í báðum tilfellum þarf það efnhgaskerfi sem vill fara slíkar leiðir að ráða yfir gífurlega miklu magni af gjaldeyri svo slíkt kerfi ætti að virka eða vera með gjaldmiðil sem er auðskiptanlegur áður en til kerfisbreytingar kemur. Svo er ekki með íslenska efnahagskerfið, gjaldeyrisvarasjóður er nær allur tekin að láni (á vöxtum ef hann er notaður), traust á IKR er ekkert og því ekki um að ræða að skipta IKR í erlendan gjaldeyri, hvort það er dalur eða evra. Reynslan af myntráði eða einhliða upptöku erlends gjaldmiðils sem innlends lögeyris er næstum öll á einn veg, reynslan er slæm. Eina góða undantekninign er Hong Kong dalur sem reyndar hefur átt undir högg að sækja en þar eru aðstæður og forsendur allt aðrar en hér. Þá má nefna reynslu Argentínumanna af myntráði og þær hremmingar sem Ekvadormenn eru nú í allra seinustu daga með dollaravæðingu sína.

Peningalegar eignir landsmanna í lánastofnun og í lífeyrisjóðum nema nú um 10 trilljörðum króna, ef leið einhliða upptöku eða myntráðs væri farin, þyrfti að vera til í landinu upphæð á móti í þeim gjaldmiðli sem tekinn væri upp til þess að svara þessum peningalegu eignum. Svo er ekki og mun ekki verða. Ef önnur af þessum tveimur leiðum væri farin, væri því mikil hætta á að slíkt kerfi mundi hrynja á örskots tíma. Það hrun sem við höfum séð á seinustu vikum væri alger barnaleikur mv. það sem þá mundi gerast. Ekki einvörðunug mundi allt bankakerfið hrynja aftur, þmt. Seðlabankinn heldur vafalaust einnig ríkissjóður. Þá værum við ekki að tala um bankahrun heldur algert þjóðargjaldþrot eins hefur gerst td. í Argentínu. Þetta er ástæðan fyrir því að engir málsmetandi hagfræðingar sem þekkja til peningakerfisins telja þessar leiðir færar. Svo einfalt er það mál. Ef menn velkjast í vafa um þetta skal bent að ræða við menn eins og Tryggja Pálsson, framkvæmdastjóra fjármálasviðs Seðlabankans eða aðra menn úr bankakerfinu sem þekkja best til. Svo má benda á að Dr. Jón Steinsson aðstoðarprófessor við Columbia háskóla (JS er alþjóðlega viðurkenndur sérfræðingur í þessum málum) er staddur á landinu sem er væntanlega fús til að gefa góð ráð og svör. einnig vil ég benda á mjög góða samatektar sem sem er hér á síðunni frá Dr. Þórarni Péturssyni, staðgengill aðalhagfræðings Seðlabankans.

Það verður því að segja að allt tal um myntráð eða einhliða upptöku annars gjaldmiðils eru hvorki tæknilega færar leiðir né hagfræðilega eða efnahagslega skynsamlegar. Frekari umræða á þessum nótum er aðeins til að drepa málinu á dreif og flækja umræðuna. Ég vil því vara við "ráðum" manna sem hvorki hafa hagfræðilega þekkingu né þekkingu eða reynslu af gjaldmiðlamálum eða peningamálastjórnun.

Ólafur Klemensson, hagfræðingur

Ég er furðu lostinn yfir þeim þvættingi sem Ólafur Klemensson býður uppá. Hann er líklega ekki bara á ríkis-spenanum, heldur hlýtur hann að vera fastur við hann.
<><><>
ÓlafurK: Í báðum tilfellum þarf það efnahagskerfi sem vill fara slíkar leiðir að ráða yfir gífurlega miklu magni af gjaldeyri svo slíkt kerfi ætti að virka eða vera með gjaldmiðil sem er auðskiptanlegur áður en til kerfisbreytingar kemur.

Athugasemd mín: Fyrir Myntráð þarf, að vera til "ósnertanlegur" gjaldeyrir í USD, sem samsvarar 30 milljörðum Króna. Þessi gjaldeyrir (anchor currency) er varðveittur í varasjóði og ávaxtaður í Bandarískum ríkisskuldabréfum. Arður að varasjóðnum gæti verið 1,5 milljarðar Króna á ári. Ekki verður fallist á, að 30 milljarðar Króna sé "gífurlega mikið magn af gjaldeyri".
<><><>
ÓlafurK: Reynslan af myntráði eða einhliða upptöku erlends gjaldmiðils sem innlends lögeyris er næstum öll á einn veg, reynslan er slæm.

Athugasemd mín: Reynslan af myntráðum er einstaklega góð (100%). Myntráð hafa aldreigi brugðist af tæknilegum ástæðum. Hins vegar hafa glæpsamlegir stjórnmálamenn oft eyðilagt eða lagt niður myntráð.

Í Ekvador hefur verið efnahagslegur stöðugleiki síðan 2000, þrátt fyrir ríkisstjórn kommúnista sem gera allt sem þeir geta til að eyðileggja efnahagskerfið og koma á alræði. Forseti Ekvador er Rafael Correa, sem nefnir sig "humanist and Christian of the left". Heldstu vinir hans og efnahagsráðgjafar eru Hugo Chavez einræðisherra í Venezúela og Fídel Castró á Kúbu.

Í Argentínu var ekki alvöru myntráð. Spilltir stjórnmálamenn sáu til þess að það fekk ekki þrifist. Wikipedia segir til dæmis: The Argentine Currency Board pegged the Argentine peso to the U.S. dollar between 1991 and 2002 in an attempt to eliminate hyperinflation and stimulate economic growth. While it initially met with considerable success, the board's actions ultimately failed because of significant flaws in policy implementation.
<><><>
ÓlafurK: Ef önnur af þessum tveimur leiðum væri farin, væri því mikil hætta á að slíkt kerfi mundi hrynja á örskots tíma. Það hrun sem við höfum séð á seinustu vikum væri alger barnaleikur mv. það sem þá mundi gerast. Ekki einvörðunug mundi allt bankakerfið hrynja aftur, þmt. Seðlabankinn heldur vafalaust einnig ríkissjóður. Þá værum við ekki að tala um bankahrun heldur algert þjóðargjaldþrot eins hefur gerst td. í Argentínu.

Athugasemd mín: Hafa menn séð aðrar eins hamfara-lýsingar ? Þvílíkt "andskotans rugl". Ég er í persónulegu sambandi við marga alþjóðlega sérfræðinga á sviði peningamála, sem ég þori ekki að láta sjá þessi ummæli Ólafs. Þeir myndu ekki geta tengt skoðanir Ólafs við hagfræði, ekki einu sinni lauslega.
<><><>

Það hefur lengi verið haldreipi þeirra sem eru í röksemdarlegri kreppu að segja málflutning þeirra sem eru á andstæðri skoðun "andskotans rugl" eða þvætting. Ég læt mér það í léttu rúmiliggja þótt verkfræðingur út í bæ taki skrifum mínum eins og að ofan sést. Hitt er mér áhyggjuefni þegar menn vaða fram með slíkan kjafthátt og ómálefnalegar yfirlýsingar. Það er þessari umræðu ekki til framdráttar. Allmikið hefur verið fjallað um myntráð á fræðilegum grundvelli og mun ég koma 2 greinum um þetta efni á framfæri við starfshópinn. Aðeins á fræðilegum grundvelli er hægt að nálgast þessa umræðu.

Ef myntráð á að heppnast þá verður gjaldeyrisvarsjóður að vera mjög stór, dekka a.m.k. seðla og mynt i umferð og innlendar innstæður. Lánveitandi til þrautavara þ.e seðlabankinn verður að vera mjög sterkur. Þess utan verður að ríkja almennt traust á því peningamálakerfi sem tekið verður upp, möo það verður að vera traust á gjaldmiðlinum. Þá verða ríkisfjármálin að vera í mjög góðu lagi. Þessar forsendur eru ekki fyrir hendi hér á landi. Þar sem myntráð hefur heppnast hefur það oftast verið millibilslausn eins og í Eystrasaltslöndunum sem öll eru komin í EB og á leið í evru.

Niðurstaðan er því sú að upptaka myntráðs eða fast gengis mv. dollar eða evru, eru ekki færar leiðir. Fyrir því eru hagfræðileg og efnahagsleg-tæknileg rök.

Ef menn velkjast í vafa um þetta þá geta þeir hinir sömu leitað ráða hjá þeim sérfræðingum sem besta þekkingu hafa á þessu máli. Þá er að finna í Seðlabankanum og meðal akademískra hagfræðinga í Hí og HR.

Fáum mundi detta í hug að fá hagfræðing til að gera verkfræðilega úttekt á burðarþoli byggingar og sama hátt má segja að ekki sé viturlegt að láta verkfræðinga hanna uppbyggingu peningakerfis þjóðar.

Ólafur Klemensson
Hagfræðingur

"Hagfræðingurinn á spenanum" veður fram öðru sinni og fer mikinn. Í sinni fyrri athugasemd (20.12.2008) sendi hann mér tóninn vegna athugasemdar minnar (18.12.2008), þar sem ég í sakleysi mínu svaraði þremur spurningum Öddu Sigurjónsdóttur (18.12.2008). Ég taldi mig vera að svara þessum spurningum á sanngjarnan hátt og efnislegan.

Ljóst var að hagfræðingurinn var ekki sama sinnis. Hann flutti raka-lausar fullyrðingar, sem ég veit að eru rangar. Jafnframt sendi hann mér tóninn með eftirfarandi orðum:

"Það verður því að segja að allt tal um myntráð eða einhliða upptöku annars gjaldmiðils eru hvorki tæknilega færar leiðir né hagfræðilega eða efnahagslega skynsamlegar. Frekari umræða á þessum nótum er aðeins til að drepa málinu á dreif og flækja umræðuna. >>>Ég vil því vara við "ráðum" manna sem hvorki hafa hagfræðilega þekkingu né þekkingu eða reynslu af gjaldmiðlamálum eða peningamálastjórnun.<<<"

Þessum aðdróttunum svaraði ég að mestu með efnislegum rökum og sýndi fram á, að "hagfræðingurinn á spenanum" hafði rangt fyrir sér. Nú kemur þessi sami hagfræðingur fram með fleirri rakalausar staðhæfingar og sýnir af sér stéttar-hroka sem ég hef ekki kynnst áður, hvorki hér á landi né erlendis. Flestir hagfræðingar hér á landi vita, að þeir hafa ekki úr háum söðli að detta, eftir efnahags-hörmungar síðustu mánaða, en ekki "hagfræðingurinn á spenanum".

Í síðari athugasemdinni (22.12.2008) eins og þeirri fyrri, setur hagfræðingurinn fram rangar staðhæfingar um skilyrði sem hann telur að þurfi að vera fyrir hendi til að upptaka Myntráðs sé möguleg, eða geti heppnast. Sumt af þessu er sama moðsuða og áður, en hagfræðingurinn boðar greinargerðir síðar. Athugum hvað þessi ógæfumaður hefur að segja.
<><><>
Síðari Ólafur K: Ef myntráð á að heppnast þá verður gjaldeyrisvarsjóður að vera mjög stór, dekka a.m.k. seðla og mynt i umferð og innlendar innstæður.

Fyrri ÓlafurK: Í báðum tilfellum þarf það efnahagskerfi sem vill fara slíkar leiðir að ráða yfir gífurlega miklu magni af gjaldeyri svo slíkt kerfi ætti að virka eða vera með gjaldmiðil sem er auðskiptanlegur áður en til kerfisbreytingar kemur.

Athugasemd mín: Fyrir Myntráð þarf, að vera til "ósnertanlegur" gjaldeyrir í USD, sem samsvarar 30 milljörðum Króna. Þessi gjaldeyrir (anchor currency) er varðveittur í varasjóði og ávaxtaður í Bandarískum ríkisskuldabréfum. Arður að varasjóðnum gæti verið 1,5 milljarðar Króna á ári. Ekki verður fallist á, að 30 milljarðar Króna sé "gífurlega mikið magn af gjaldeyri".

Við mitt fyrra svar hef ég engu að bæta, en eitthvað hefur sljákkað í hagfræðingnum. Því að samkvæmt hans nýrri útgáfu: "verður gjaldeyrisvarsjóður að vera mjög stór".
<><><>
ÓlafurK: Lánveitandi til þrautavara þ.e seðlabankinn verður að vera mjög sterkur.

Athugasemd mín: Þessi "sérfræðingur" í peningamálum virðist ekki vita, að Myntráð eru ekki lánveitandi til þrautavara (lender of last resort). Bezt er að viðskiptabankarnir sjái sjálfir um árása-tryggingu vegna eigin starfsemi, í stað þess að treysta á Seðlabankann og ríkissjóð. Ef það fyrirkomulag hefði verið við lýði undanfarandi ár, er hugsanlegt að staðan væri betri núna.
<><><>
ÓlafurK: Þess utan verður að ríkja almennt traust á því peningamálakerfi sem tekið verður upp, möo það verður að vera traust á gjaldmiðlinum.

Athugasemd mín: Þetta er eins rangt og það getur verið. Myntráð og full Dollaravæðing eru einmitt tæki sem menn grípa til, þegar ekkert traust er á peningamálakerfinu og ekkert traust er á gjaldmiðlinum. Hvar þessi sérfræðingur hefur fengið próf, er mér jafn hulið og eftir hans fyrri athugasemd.
<><><>
ÓlafurK: Þá verða ríkisfjármálin að vera í mjög góðu lagi.

Athugasemd mín: Ríkisfjármálin ættu alltaf að vera í mjög góðu lagi. Hins vegar býður fyrirkomulag seðlabankanna upp á ótæpilega "peningaprentun", sem Seðlabankinn ástundar gegn því sem Davíð Oddson nefnir ástarbréf. Þetta eru verðlaus verðbréf sem útbúin eru til að fjármagna gæluverkefni. Oftar en ekki kemur "peningaprentunin" ríkissjóði á kaldan klakann. Þannig að þegar björgunar-aðferðir Myntráðs koma til eru ríkisfjármálin venjulega ekki í mjög góðu lagi.
<><><>
Ýmislegt væri hægt að segja um hroka "hagfræðingsins á spenanum". Hann skal ekki halda að ég glúpni fyrir honum, þótt hann þekki einhverja í Seðlabankanum. Satt að segja er mér ekki skemmtiefni, að skiptast á orðum við þetta merki-kerti.

Ég vil þó segja, að í Sandgerði þar sem ég ólst up, eru menn vanir að segja það sem þeir meina og ég hef ekki í hyggju að taka upp aðra siði. Ef menn bjóða upp á "andskotans rugl", er mér eðlislægt að láta þá vita af því.
<><><>

Þegar ég gat mér þess til, að Ólafur Örn Klemenzson væri fastur á spenanum, fór ég óhugnanlega nærri sannleikanum. Í ljós er komið, að hann er samgróinn "Spenanum Eina og Sanna". Með öðrum orðum, þá er hann þjónn Seðlabanka Íslends.

Þessi staðreynd upplýsir hamstola reiði hans, en varla hvers vegna þekking hans á Myntráðum er minni en engin. Ekki skulum við gefa okkur, að flumbrugangur "hagfræðingsins á spenanum" sé einungis gerður til að róta upp moldriki vanþekkingar og ósanninda. Ekki lætur Seðlabankinn standa sig að slíku, eða hvað ?

Margir hafa reynt að gera myntráð almennt tortryggileg, með tilvísun í svonefnt Myntráð Argentínu. Hér að framan fór ég fáeinum orðum um þetta myntráð, í framhaldi af villandi umsögn útsendara Seðlabankans, en heitir Ólafur Örn Klemenzson. Hér ætla ég að útskýra málið nokkuð betur.

Argentína var með Myntráð-nefnu (currency board-like) og ekki alvöru myntráð (currency board). Munurinn liggur í hvort ákveðin skilyrði eru uppfyllt, varðandi starfsemi viðkomandi peninga-stofnunar.

Það er ekki nóg, að sú stofnun sem sér um gjaldmiðilinn sé nefnd Myntráð, heldur verður starfsemin að vera í samræmi við nafnið. Þetta skilyrði var ekki uppfyllt í Argentínu. Hér að neðan er tafla sem sýnir hvernig Argentína uppfyllti skilyrði um alvöru Myntráð.

Uppfyllti Argentína skilyrði um alvöru Myntráð ?

Skilyrði sem eru uppfyllt hjá alvöru Myntráði Argentína

1. Höndlar aðeins með seðla og mynt. Nei
2. Leyfir hindrunarlaus gjaldmiðlaskipti Já
3. Er ekki lánveitandi til þrautavara Nei
4. Kemur ekki að starfsemi viðskiptabankanna Nei
5. Getur ekki fengist við peningaprentun fyrir ríkisstjórnina Nei
6. Varasjóðurinn geymir USD, sem nemur 100-115% af innlendu myntinni Nei

Að töflunni sjáum við, að Argentína uppfyllti einungis eitt af þessum nauðsynlegu skilyrðum um alvöru Myntráð. Hindrunarlaus gjaldmiðilskipti voru leyfð, en eitt og sér dugði það ekki til.

Hér er að finna umfjöllun um málið, eftir Steve Hanke, sem er þekktasti sérfræðingur heims varðandi Myntráð og Dollaravæðingu:

http://www.cato.org/pubs/articles/hanke_feb2008_argentina_currencyboard.pdf

Meðal annars segir Hanke:

1. "The commonly held belief that Argentina ran a currency board from 1991 to 2002 is wrong."

2. "Argentina’s convertibility system operated more like a central bank than a currency board in many important respects."

3. "Over 70 countries have employed currency boards and none has ended withthe type of economic chaos that accompanied the demise of Argentina’s convertibility system. But, contrary to the conclusions that most economists and economic textbooks present, Argentina’s convertibility system was not a currency board."

Nú skilja vonandi allir, að Argentína fyrir 10 árum hefur lítið með Myntráð að gera almennt, hvað þá heldur Myntráð á Íslandi. Til að ná góðum árangri í gjaldmiðils-stjórnun verða menn að fara að reglum um alvöru Myntráð og þær reglur verða að vera traustar.

Ég legg til að starfsemi Myntráðs Íslands verði fest í Stjórnarskrána og breytingar verði ekki gerðar nema með þjóðaratkvæði. Til að samþykkja breytingu þurfi aukinn meirihluta, til dæmis 3/4 (75%) atkvæða, eða meira.

Ef taflan ruglast við innsetningu, er hægt að sjá hana hér: http://altice.blog.is/blog/altice/entry/750298/ (í athugasemdum).

Enn heldur Loftur áfram að ausa svívirðingum yfir flokksmenn sem þóknast að vera á annarri skoðun en hann. Ekki þekki ég þennan Loft úr flokksstarfinu en ég hef ekki kynnst öðru eins skítkasti á þeim rúmlega 4 áratuga virku starfi á vegum flokksins sem ég hef sinnt. Það er eðlileg krafa til þeirra sem stýra þessum vef að óhróður og skítkast eins og Loftur hefur haft í frammi verði ekki hleypt inn á þessa síðu. Ég mun koma þeim tilmælum til hlutaðeigandi.

Jólakveðjur

Ólafur Klemensson
Hagfræðingur

Þakka þér fyrir Jólakveðjuna Ólafur.

Ef þú ert ekki maður til að taka andmælum, ættir þú ekki að hefja umræður með háðsglósum og stéttar-hroka, sem ég hélt satt að segja að þekktist ekki lengur á þessu landi.

Efnahagsstjórnun í landinu er ekkert einkamál útvalinna einstaklinga, hvort sem þeir hafa hlotið sérstaka menntun til, eða fengið úthlutað þægilegum stól í Seðlabankanum.

Kæri Ólafur Klemensson.
Athyglisverður moli kom fram í athugasemdum þínum
"Ef myntráð á að heppnast þá verður gjaldeyrisvarsjóður að vera mjög stór, dekka a.m.k. seðla og mynt i umferð og innlendar innstæður".
Það er þetta með "innlendar innstæður" sem ég hefði áhuga á að heyra nánar um.
Er það tilfellið að dekka þurfi allar innistæður ? Ef t.d. íslenskur Dollar (ISD) innleiddur og með 1:1 tengingu við USD, eins og Loftur leggur til, þarf allt fé að vera "hreyfanlegt" í þeim skilningi að unnt yrði að fá USD afgreitt í sama mæli ?
Lífeyrissjóðir teljast varðveita innistæður og miðað við þær 1.000 milljarða ISK innistæður yrði varasjóðurinn að verða all verulega stærri en sem nemur nenfdum 30 milljörðunum ?

Mér þætti afar gott Ólafur að heyra þínar skýringar á þessu, því í umræðuni um einhliða upptöku annars gjaldmiðils hefur þetta sjónarmið (varðandi innistæðurnar), mér vitanlega, ekki komið fram.
Umræðan um gjaldmiðla og seðlabanka hafa farið um nokkuð víðan völl og oft skort á þekkingu í greinaskrif (ég undanskil ekki sjálfan mig þar).
Það er því fagnaðarefni að lesa skrif þar til menntaðra manna um efnið. Jafnframt langar mig að hlera hvort þú hafir tök á að vísa í greinar um grunn gjaldmiðla, seðlabanka kannski með tilvísan í þarfar tryggingar sem gjaldmiðill þarf að hafa á bak við sig.

Íslenska krónan er okkar gjaldmiðill. Mér sýnist gjaldmiðill vera lítið annað en vara sem nýtur trausts (samanber CHF). Hér hafa menn keppst við að tala krónuna niður. Þar hafa stjórnmálamenn gengið fremstir, fyrrverandi bankamenn o.fl.

Nú er svo komið að maður spyr sig er í raun hægt að koma trausti á bakvið íslensku krónuna. Hvað kostar það og hver er áhættan? Verðum við ekki alltaf spilavíti vogunarsjóða með krónuna ?

Ísland fylgir hagsveiflu Bandaríkjanna og því eðlilegast að við tökum upp Bandaríkjadalinn. Hefur það verið skoðað eða rætt hvort Seðlabanki Bandaríkjanna myndi setja sig upp á móti slíku?

Það er gott að sjá Ingvar, að þú hefur komist að réttri niðurstöðu, um upptöku US Dollars. Þú veitst líklega af umræðunni hér á undan, að ég hallast fremur að Myntráði. Að flestu leyti er hagurinn sá sami, en þó má nefna sérstaklega tvö atriði sem Myntráð hefur umfram fulla Dollaravæðingu.

? Hægt er að nota innlenda mynt sem allir geta lesið á og enginn þarf að efast um að er Íslendsk. Fyrir mörgum er þetta stórt atriði, því að þeir vilja sjálfstæði landsins öllu öðru fremur. Sjálfstæðisflokkurinn var flokkur þeirra sem aðhyllast slíkt.

? ? Hægt er að hafa töluverðan hagnað, af því að nota ekki verðmæta USD til viðskipta innanlands. Í stað þess er varasjóður Myntráðsins ávaxtaður, en hann þarf líklega að vera 30 milljarðar Króna. Miðað við 5% nettó-ávöxtun í eitt ár, gefur sjóðurinn 1,5 milljón Krónur.

??? Ef við tökum lengra tímabil, til dæmis 100 ár sem ætla má að sé líftími Myntráðsins hið minnst, fá menn hugsanlega aukinn skilning. Miðað við 5% nettó-ávöxtun í 100 ár verður varasjóðurinn orðinn um 4.000 milljarðar Króna. Þetta eru ekki smáaurar í mínum augum.

Hægt er að fullyrða að Seðlabanki Bandaríkjanna mun ekki setja sig upp á móti notkun US Dollars, hvorki undir Myntráði né fullri Dollaravæðingu. Ég veit þetta vegna sambanda minna við Bandaríska hagfræðinga.

Krónan hefur þótt vinsæll blóraböggull hjá mörgum á undanförnum mánuðum og árum, þá ekki síst í röðum bankamanna og stjórnmálamanna. Hún hefur átt sér fáa formælendur undanfarin ár og enginn skortur hefur verið á fólki sem hefur verið meira en reiðubúið að tala hana niður. Ekki síst stjórnmálamenn. Krónan hefur haft sína kosti og galla fyrir íslenskt efnahagslíf eins og fleira en það er ljóst að henni hefur verið kennt um fleira en hún hefur átt innistæðu fyrir.

Krónan var sett á flot árið 2001 eftir að hafa áður búið við fastgengisstefnu og gengi hennar stjórnaðist þá af framboði og eftirspurn á markaði. Rétt eins og hlutabréf í fyrirtæki. Varla þarf að taka það fram að fá fyrirtæki ef einhver eru svo stöndug að þau þoli illt umtal og hvað þá yfir eins langan tíma og krónan. Í raun má segja að krónan hafi staðið sig furðulega vel við þessar aðstæður og komið mjög á óvart.

Það má heldur ekki gleyma því að krónan er rétt eins og aðrir gjaldmiðlar fyrst og fremst mælikvarði á það hagkerfi sem hún stendur fyrir. Það er með öllu ósanngjarnt að kenna verkfærinu um það hvernig því er beitt. Ef uppi eru efasemdir um að verkfærið sé ekki nógu hentugt er sjálfsagt að umræða fari fram um það en það er eðlileg lágmarkskrafa að sú umræða sé sanngjörn. Það hefur hún því miður ekki verið hingað til.

Það ber að hafa það ennfremur í huga að sama hvernig peningamálum íslensku þjóðarinnar verður háttað í framtíðinni þá er nauðsynlegt að krónan sé styrkt og að henni hlúð á meðan hún er gjaldmiðill þjóðarinnar. Það er svo sannarlega ekki íslensku efnahagslífi í hag að grafið sé með einum eða öðrum hætti undan gjaldmiðlinum okkar.

Mér finnst gæta nokkurs misskilnings hjá þér Hjörtur, varðandi Krónuna. Ekki rétt að persónu-gera hana, eða nærstum því. Eins og þú raunar bendir á sjálfur, þá er Krónan verkfæri. Var þetta ekki sama Krónan, þegar henni var tyllt (pegged) eins og sú Króna sem við höfum haft fljótandi frá 2001 ? Það er ekki Krónan sem málið snýst um, heldur hvernig að henni er búið og hvernig hún er notuð, ef svo má segja.

Þegar Krónan er gagnrýnd núna, þá er í raun verið að gagnrýna það peningakerfi sem er við lýði. Þetta er peningakerfi seðlabankanna, með öðrum orðum sú stefna sem nefnd er "torskilin peningastefna" (discretionary monetary policy), en sem Seðlabankinn vill nefna "stjálfstæð peningastefna". Sama hvað þessi stefna er nefnd, hún merkir að Seðlabankinn tekur þær ákvarðanir sem honum sýnist, án tillits til viðskiptabankanna eða almennings, en oft í samráði við forsætisráðherra. Engar reglur takmarka gerðir Seðlabankans og því nýtur hann einskis trausts og þá ekki heldur gjaldmiðillinn sem hann gefur út.

Mikilvægt er að hafa í huga að ekki skiptir máli hvort gengi undir Seðlabanka er tyllt (pegged exchange rate) eða fljótandi (floating exchange rate). Ekki skiptir heldur máli hvað Seðlabankinn nefnir framkvæmdina. Í öllum tilvikum fellur gengið og eini munurinn er sá hvernig fall-ferillinn lítur út.

Andstaða þessa kerfis er svonefnd "reglu-bundin peningastefna" (rule-bound monetary policy). Slík stefna er framkvæmd undir stjórn Myntráðs, sem hefur þrí-þætt verkefni:

1. Gefa út og viðhalda innlendum gjaldmiðli, sem hægt er að nefna Krónu ef menn vilja.
2. Sjá um að ávaxta varasjóð Myntráðsins, í traustri erlendri mynt (anchor currency).
3. Sjá um skipti á erlendri mynt fyrir innlenda og innlendri fyrir erlenda.

Þegar búið er að festa gengi gjaldmiðilsins fylgja kostir þess strax í kjölfarið. Verðbólga nær hverfur, vextir lækka, eignahrun stöðvast og vísitölutrygging verður óþörf.

Því er oft slegið fram, að gjaldmiðlar séu mælikvarðar á hagkerfi. Þetta er ekki að öllu leyti rétt. Í peningafræðum er talað um tvens konar tilgang gjaldmiðils:

1. Að miðla verðmætum frá einni hendi til annarar (medium of exchange).
2. Standa fyrir ákveðin verðmæti (store of value).

Gjaldmiðill sem bara byggir á trausti (fiat currency) mun fyrr eða síðar hrynja í verði, því að dagur sannleikans rennur alltaf upp að lokum. Alvöru gjaldmiðill er baktryggður með raunverulegum verðmætum. Þetta getur verið gull eða US Dollar, en varla Evra eða einhverjir þaðan af minni gjaldmiðlar.

Ég vil að lokum benda á, að traustur gjaldmiðill undir Myntráði, sem hefði US Dollar að bakhjarli myndi ekki hafa neikvæð áhrif á samskipti okkar við Bandaríkin. Bandaríkjamenn myndu bara fagna því, að við hefðum not af Dollarnum. Myntráð hefur heldur engin áhrif á erlendar kröfur á banka né Ríkissjóð. Myntráð gæti jafnvel haldið úti sínum Íslendska Dollar (eða Krónu) samhliða Krónu Seðlabankans.

Krónan er besta verkfærið í peningamálastjórn til að bregðast við hallæri hvort sem það er af aflabresti, eldgosum eða hallærum af mannavöldum eins og nú er að gerast.

Flýjum ekki eigin óstjórn. Krónan er hluti af sjálfstæði okkar og tilfinningum.

Það voru myntkörfurnar sem fóru illa með okkur ekki krónan.

Við lásum ekki EES samninginn til enda og afleiðingar hans.

Mér finnst ótrúlegt hvernig þú Viðar og margir aðrir tala um Krónuna. Líturðu raunverulega á gjaldmiðilinn eins og húsdýr og metur hana til jafns við hundinn þinn ?

Eða er það svo, að þú teljir tíðar gengissveiflur og stórar vera til heilsubóta fyrir efnahagslífið ? Hefur þú ekki tekið eftir öfgunum í gengissveiflunum ? Við höfum ekki séð þá mjúku lendingu sem hagfræðikenningar gera ráð fyrir. Við sitjum ekki vel taminn gæðing heldur ótemju.

Það er rétt sem þú segir:

"Flýjum ekki eigin óstjórn…….Við lásum ekki EES samninginn til enda og afleiðingar hans."

Við þurfum að læra af þessum óskaplegu mistökum, en það gerum við ekki með því að syngja vögguvísur fyrir seðlaveskið okkar.

Loftur, gengi allra gjaldmiðla sveiflast vitanlega, bæði stórra sem smárra. Það er margt sem þarf að hafa í huga þegar þeim möguleika er velt fyrir sér að taka upp erlendan gjaldmiðil. Það þýddi m.a. að sveiflurnar í gengi hans myndu seint verið í nokkru sambandi við aðstæður í íslenzku efnahagslífi. Við gætum því t.a.m. hæglega lent í þeirri aðstöðu að niðursveifla og jafnvel kreppa væri ríkjandi á því svæði sem tekið væri mið af við peningamálastjórn gjaldmiðilsins og þá að öllum líkindum tiltölulega lágir stýrivextir á meðan uppsveifla væri hér á landi og jafnvel þensla. Þá væru lágir stýrivextir aðeins olía á eldinn með ófyrirséðum afleiðingum. Og öfugt. Við værum þá einfaldlega með fast gengi sem við hefðum engin áhrif á. Við yrðum þá að reyna með sjá til þess að efnahagslífið hér heima sveiflaðist sem mest í samræmi við efnahagslífið á því svæði sem peningamálastefna gjaldmiðilsins tæki mið af. Það væri vafalítið mjög erfitt. Helztu stjórntækin sem við hefðum þá eftir þegar okkar eigin peningamálastefna væri ekki lengur til staðar væru annars vegar útgjöld hins opinbera og hins vegar vinnumarkaðurinn. Í þenslu yrðum gætum við hæglega lent í því að þurfa að skera gríðarlega niður í opinbera geiranum en í niðursveiflu yrðu fjöldagjaldþrot og fjöldaatvinnuleysi.

Með tilvísun í umræðuna hér að ofan um að leggja krónunni fyrir annan gjaldmiðil.
Ekki er gott að útiloka að Evran eigi inni lækkunarferli eins og Dollarinn hefur farið í gegnum síðustu árin. Það er ekki heldur hægt að útiloka að Dollarinn taki ekki fleiri þrep niður á við, sérstaklega í ljósi gríðarlegra skulda Bandaríkjanna. Hvort tveggja gæti gerst. Reyndar gæti í ókominni framtíð hitt líka gerst að hvor gjaldmiðilinn fyrir sig, USD/€, hækki (þó mér þyki það ólíklegra í náinni framtíð).
Hvor gjaldmiðilinn sem valinn yrði, í stað krónunnar, gæti færst í aðra átt en íslenska hagkerfið er að hreyfa sig til. Þá eru, eins og Hjörtur lýsir vel hér að ofan, fá úrræði og slæm í boði.
Við losnum ekki við að stýra hagkerfinu þó nýr gjaldmiðill komi til. Ef stöðguleiki er eina markmið hagstjórnar, er við að búast að sveiflandi atvinnustig verði niðurstaðan. Sætti menn sig við það verða þeir jafnframt að gera sér grein fyrir að uppsveifla í atvinnustigi er mun hægari en niðursveifla og að uppsveifla til sama horfs er gríðarlega erfið.

Þetta er efnislega rétt hjá þér Hjörtur, en aldreigi verður á allt kosið. Ekki get ég hugsað mér neinar hremmingar undir fastgengi sem jöfnuðust á við það sem gengur yfir okkur við flotgengi. Við fastgengi undir stjórn Myntráðs yrðu menn að sýna aðgát og raunin hefur verið sú þar sem myntráðum hefur verið komið á fót, að menn hafa neyðst til að haga málum af nokkurri skynsemi. Ég tel það ekki galla heldur kost, en ekki eru allir mér sama sinnis.

Það er þannig rétt, að við fastgengi verða menn að læra að stjórna hagkerfinu með öðrum aðferðum en áður. Til þess höfum við raunverulega öll önnur tæki en að láta gengið falla. Þú nefnir ríkisfjármál og vinnumarkað. Hér má bæta við vaxtastefnu, eiginfjárhlutfall og bindiskyldu, sem eru tæki sem hægt er að beita á umsvif viðskiptabankana. Þótt við værum komin með fastbindingu við US Dollar, væri samt mikið svigrúm.

Að auki myndi ég vilja sjá öflugan jöfnunarsjóð, sem tæki af mestu öfgar í hagsveiflunum. Það er engin of-ætlan fyrir vel-stæða þjóð, að safna til mögru áranna.

Því má bæta við, að hagfræðingar hafa verið að segja frá hagsveiflu-samræmi okkar hagkerfis við það Bandaríska. Þetta hef ég ekki skoðað, en mér þykir það ekki ólíklegt vegna fjölgunar álveranna.

Ég held reyndar að lykilatriðið hér sé einmitt að haga málum af skynsemi. Það er það sem mestu máli skiptir, ekki hvaða gjaldmiðill, þ.e. verkfæri, er notað. En ég get að sama skapi sagt þér Loftur að ef valið stæði aðeins á milli dollara eða evru myndi ég hiklaust velja dollarann. Þó ekki nema bara vegna þess að ég hef vægast sagt miklar efasemdir um að evran eigi framtíð fyrir sér, þ.e. evrusvæðið. Sbr. t.d.:

http://heimssyn.blog.is/blog/heimssyn/entry/455322/

Þetta er ítarleg og trúverðug úttekt Hjörtur, sem þú hefur gert á framtíð Evrunnar. Því miður hafa ESB-sinnar engan skilning á svona viðvörunum. Framtíð ESB mun þó ekki ráðast af örlögum Evrunnar, heldur efnahagslegum árangri Evrópu-sambandsins, eða öllu fremur efnahagslegri niðurlægingu þess.

Í Evrópu hefur verið efnahagsleg stöðnun, sem inntaka nýrra fátækra ríkja mun bara hraða. Við sáum hvaða þrengingar Vestur-Þýskaland gekk í gegnum við sameiningu þess við Austur-Þýðskaland. Þeir erfiðleikar eru ekki ennþá gengnir yfir. Hugsið ykkur hvað mun ske á nærstu árum, þegar öll Austur-Evrópa er kominn inn í Sambandið. Ég sé ekkert annað en áframhaldandi hnignun í kortum ESB. Við ættum að hafa vit á að halda okkur eins langt frá Evrópu og við getum.

Mikil umræða er um ESB á Suðurlandi um þessar mundir. Efnahagsástandið hefur haft sitt að segja ekki síst staða krónunnar með tilheyrandi gengisfalli og verðbólgu. Mörgum þykir umræðan einsleit og verið sé að spyrða saman ESB og gjaldmiðilsmálin. Af þessu tilefni voru málin rædd og samþykkt stjórnmálaályktun nýverið sem ég leyfi mér að setja hér inn:

Set hér inn ályktun sjálfstæðisfélaganna í Árborg:

Selfossi 19. desember 2008

"Fundur fulltrúaráðs Árborgar og sjálfstæðisfélagsins Óðins á Selfossi skorar á stjórnvöld að kanna til hlítar þann kost að taka einhliða upp annan gjaldmiðil í stað krónunnar. Ef niðurstaða slíkrar skoðunnar þykir jákvæð fyrir íslenskt efnahagslíf, heimili og fyrirtæki, verði ráðist í gjaldmiðlabreytingu svo fljótt sem verða má. Upptaka annars gjaldmiðils svo sem dollars eða evru væri hér til skoðunar burtséð frá hugleiðingum um inngöngu í ESB enda sanna nýleg dæmi að einhliða upptaka þarf ekki að vera háð slíkri inngöngu.

Þá leggur fundurinn áherslu á að gætt verði í hvívetna hagsmuna Íslands gagnvart ESB ekki síst hvað varðar landbúnaðarmál og sjávarútveg. Mikilvægt er að sú Evrópunefnd sem nú starfar að undirbúningi fyrir landsfund Sjálfstæðisflokksins horfi til þeirra grundvallar atvinnuvega sem matvælaframleiðsla og útvegur eru. Vægi sjávarútvegs og landbúnaðar er nú enn meira í þjóðarframleiðslu en fyrir hrun bankanna. Sjálfstæðisflokkurinn hefur frá upphafi staðið vörð um fullveldi og sjálfstæði Íslandseins og glöggt sést best á nafni flokksins. Verðmæti sem felast í sjálfstæðinu eru mikil og þau ber að varðveita með öllum ráðum."

Yfir þúsund manns eiga aðild að félögum Sjálfstæðisflokksins í Árborg.

Vandinn sem glímt er við er gjaldmiðilsvandamál og ef hægt er að leysa það vandamál er málið úr sögunni
ESB aðildarviðræður tefja aðeins lausn hins raunverulega vanda

Eg var að enda við að lesa yfir síðuna hér að ofan.er sammála sumu en alveg ósammála öðrum. ber fulla virðingu fyrir báðum, því allir eiga rétt á að hafa sýna skoðun. vil þakka síðasta skrifara sem gat sagt í tveimur línum allt það sem líka var hægt að segja í heilli bók..Gleðilegt nýtt ár.

Hér er ein lítil spurning. Þær fréttir berast nú að stórt ríki á dollarasvæðinu (Kalifornía) eigi ekki fyrir launum opinberra starfsmanna, mbl 23 des: http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/12/23/kalifornia_ofaer_um_ad_greida_laun/
Hvernig hefði ástandið orðið hér í haust ef hér hefði verið annar gjaldmiðill en krónan.
Bara svona smá forvitni. Gleðilegt nýtt ár.

Það er full ástæða til að fagna þessu framtaki Sjálfstæðisflokksins að koma upp þessum vettvangi fyrri skoðanaskipti um Evrópu- og peningamálastjórnun. Það er hins vegar alltaf leiðilegt þegar menn taka til við að uppnefna þá sem eru á andstæðri skoðun. Slík skoðanaskipti spilla fyrir málstaðnum og eru ekki uppbyggileg.

Ég vildi hins vegar varpa fram þeirri hugmynd varðandi gjaldeyrismál og peningamálastjórnun hvort sérfræðingar okkar hafi velt fyrir sér hvort til greina komi að taka upp sameiginlega norræna mynt í samstarfi við Norðmenn, Dani, Svía og Færeyinga með tengingu við helstu gjaldmiðla heimsins Evru og Dollar. Samkenni hagkerfa þessara landa eru mikil, hagsveiflur ganga í svipaða átt og öll löndin státa af öflugu velferðarkerfi. Sameiginlegur seðlabanki myndi síðan tryggja gjaldeyri til þrautavara og tryggja stöðugleika. Það er mikilvægt að Sjálfstæðisflokkurinn bjóði upp á raunhæfa lausn í þessum málum því þetta er lykilatriðið í umræðunni um aðild að Evrópusambandinu.

Ég vil koma hér á framfæri hluta úr greinarkorni sem á að birtast í Morgunblaðinu, en gengur eitthvað rólega að komast að.

TIL VARNAR KRÓNUNNI

Nokkur atriði sem sakna má ef valinn er nýr gjaldmiðill.

GJALDMIÐILL OG FULL ATVINNA
Ein bestu rökin með því að hafa sérstakan gjaldmiðil á einu efnahagssvæði eru þau að hann er í raun mælikvarði á þrótt atvinnulífsins. Þegar vel gengur hækkar gengi hans, sem veldur því að innflutningur verður ódýriri og samkeppnisstaðan versnar. Þetta gengur að vissu marki og leitar jafnvægis (ef allt er með felldu). Ef að harðnar á dalnum t.d. álverð snarlækkar eða fiskveiðar dragast saman þá bregst gengið straks við og lækkar. Þá gerist tvennt, innflutningur dregst saman og útflutningur verður fýsilegri og hagkerfið jafnar sig á undraskömmum tíma. Þannig hjálpar gjaldmiðillinn til við að viðhalda fullri atvinnu í landinu og gefa atvinnulífinu vítamínsprautu þegar hallæri ganga yfir.

GJALDMIÐILL OG KJARAJÖFNUN
Hliðarverkun fyrrgreindra sveiflna gjaldmiðilsins er sú að með þessari aðlögunarhæfni sinni lætur hann eitt yfir alla landsmenn ganga í því tilliti að aðföng verða dýrari og allir neyðast til að taka þátt í vandanum. Þetta er einmitt að gerast núna þessa dagana. Samkeppnisstaða útflutningsgreina batnar hratt, og innflutningur snarminnkar.
Á sama hátt dreifir gengishækkun góðæris ávinningi út um allt þjóðfélagið. Innfluttar vörur lækka í verði, tækifærum til ferðalaga og neyslu ódýrra erlendra vara fjölgar og landsmenn sjá á bak fyrirtækjum sem geta ekki haldið í við batnandi lífskjör.
Ef notaður er gjaldmiðill frá öðru efnahagssvæði, sem stjórnast af öðrum og óviðkomandi sveiflum í atvinnulífi, þá er ekki um annað að ræða en að ríkisvaldið jafni kjörin milli uppgangssvæða og kreppusvæða með styrkjum, framkvæmdum eða öðrum sértækum aðgerðum. Þetta er ein ástæða þess að erfitt er að taka upp annan gjaldmiðil án þess að tilheyra viðkomandi ríki eða ríkjasambandi og eiga þar með kröfurétt til kjarajöfnunar.
Þeir sem telja réttast að taka upp annan gjaldmiðil eru um leið krefjast aðildar að nýju efnahagssvæði.
Hagkerfi Íslendinga er margrómað fyrir sveigjanleika og aðlögunarhæfni. Halda menn að það sé vegna þess að heili okkar starfi öðruvísi en heili annarra manna í heiminum? Nei, það er vegna Krónunnar og þess að við höfum ekki haft efni á þunglamalegu stjórnkerfi.

STÖÐUGLEIKI ÚTVALINNA
Í Efnahagslægðum stöðvast ekki öll starfssemi. Ríkið og hluti fyrirtækja halda sínu striki að miklu leyti. Atvinnuleysi kemur fyrst fram hjá viðkvæmari atvinnuvegum. Ef við tökum upp aðra mynt og gengi hennar fellur ekki til að koma hjólunum af stað aftur þá lágmörkum við vandann hjá þeim sem halda vinnu sinni. Þeir þurfa ekki einu sinni að upplifa verðhækkanir erlendra vara. Þeir geta haldið sínu striki án þess að taka þátt í vandræðum annarra. Þá munu þeir sem kreppan lendir á taka á sig mun lengra tímabil fátæktar og vandræða en ella og atvinna eykst miklu hægar en fyrr þar sem snarpleiki hagkerfisins er horfinn.

Að teknu tilliti til framangreinds tel ég að við eigum að halda í Krónuna eins lengi og nokkur möguleiki er á. Að láta undan þeim sem ætla ekki að taka þátt í lífsbaráttu þjóðarinnar heldur senda atvinnuleysisvofuna til þeirra landsmanna sem óheppnastir eru, er skref sem er mjög varhugavert að taka.

Staðbundnar efnahagskreppur koma upp af og til. Margir telja eflaust að Brüssel valdið verði betra við útkjálkana en við erum sjálf. Ég velti því þó fyrir mér hvernig í ósköpunum þjóðum Evrópu á að vera svo umhugað um þessa fámennu þjóð lengst norður undir heimskautsbaug að þær hampi henni sérstaklega og skenki af köku sinni betur en eigin börnum? Hvernig hefur Íslenska ríkinu gengið að hjálpa ýmsum landsvæðum í gegnum sínar kreppur? Margir eru þeir sem telja það jafnvel óþarfa. Hvað mun verða talið til þarfra verka í Brussel í framtíðinni?

Ég trúi ekki að Sjálfstæðismenn ætli að flumbra svo á næsta landsfundi að Krónan verði flautuð útaf. Atvinnulíf okkar er ekki svo fjölbreytt enn sem komið er að kreppur einnar greinar verða jafnaðar út með góðæri annarrar. Því miður er langt í það.

Er nauðsynlegt að íslendingar gangi í EBE einungis til sé að komast í skjól Evrunar?
Er gjaldið fyrir að fá að taka upp Evru eftir 5-7 ár,
- Að öll löggjöf færist til ESB um fyrirsjánlega framtíð, það sem við höfum engin áhrif og bæling alls frumkvæði í íslenskum landbúnaði og sjávarútvegi. Þá sýnist mér að ýtarleg opinber umræða þurfi að eiga sér stað um aðra kosti á myntskráningu, þar með talin ISK.

Margt hefur verið nefnt til sögunnar. Einhliða upptaka Evru, Dollars,NKR, DKR, en sú umræða hefur ekki náð neinum hæðum fyrr en í dag með grein 32 ja hagfræðinga. Sú grein snérist nánast eingöngu andstöðu við einhliða upptöku Evru. Ekki er ólíklegt að aðrir 32 gætu komið með aðra sýn á þetta. Hér eiga stjórnvöld að taka frumkvæðið að kanna alla hugsanlegar leiðir. Ákvörðun í þessu máli er fyrst og fremst pólitísk eins og innganga í ESB er.

Umræðan um aðra leið á skráningu krónunnar en frjálst flot ,hefur verið mjög lítill. Hvað með tengingu við helstu viðskiptagjaldmiðla okkar eins og var fyrir 2001?
Forsendan fyrir því að við skiptum yfir í frjálst gengi var að það þótti í takt við frjálsa fjármagnsflutinga og þá markaðshyggju sem þá var uppi.

Gengi ISK núna er bundið takmörkunum í útflæði og því ekki frjálst og verður ekki. Pólitísk ákvörðun um fastgengi með tengingu við helstu viðskiptagjaldmiðla eyðir óvissu erlendra eigenda íslenskra skuldabréfa um hvert verðmæti þeirra er. Þessi leið setur ekki gjarldeyrisforðann (dýr lán) í óþarfa hættu vegna gengissveiflna.

Hægt er að semja við eigendu skuldabréfanna um á hve löngum tíma þeir losa þá fjármuni. Það má líka fá þá til að fjárfesta í virkjunum eða sjávarútvegi (með því að skuldbreyta miklum skammtímalánum hjá útgerðinni.). Það væri leitun að arðsamari fjárfestingum í heiminum en þessar.

Gjaldmiðill hves hagkerfis endurspeglar ástand hagkerfisins hverju sinni. Öfgakenndar sveiflur ISKR í báðar áttir alla tíð endurspeglar væntanlega galla í hagstjórn/peningamálastjórn auk þess að endurspegla slæmt neyslumunstur einstaklinga og fyrirtækja, og þar einkum vilja til skuldsetningar sem er óeðlilega mikill í okkar samfélagi. Skuldir eru "dauðans alvara" en bæði einstaklingar og fyrirtæki virðast oft líta á lán sem fundið fé.

Ef skipt væri um gjaldmiðil eða ISKR fest við aðra gjaldmiðla mundi sennilega grunn-vandamálið aðeins fá annað byrtingarform svo sem aukið atvinnuleysi.
Danir festur dönsku krónuna við þýska markið á sínum tíma og síðar Evru. Afleiðingarnar urðu mikið og viðvarandi atvinnuleysi allveg til dagsins í dag. Atvinnyuleysi er orðið einskonar lífsstíll í Danmörku.

Útfluttningsgreinar í landinu hafa mátt þola kreppu í mörg ár vegna öfgkent hás gengis ISKR. Nú þegar gengið er fallið og mikilvægi þessara greina meira en nokkru sinni eru þær í sárum eftir langvarandi hágengi ISKR. Þau útfluttningsfyrirtæki sem hafa skuldsett sig mikið njóta ekki í eins ríkum mæli falls krónunnar nú og þau óskuldsettu.

Ég er nú bara aumur verkfræðingur, og vil því beina eftirfarandi spurningum til þeirra sem betur þekkja (hef ágætis trú á hagfræðingum):

Er hægt að leggja eitthvað mat á hvort fall krónunnar nú styrki útfluttningsatvinnuvegina í það heila tekið eða vegur skuldsetningin þyngra?

Úr því sem komið er, er ekki krónan ágætis hagstjórnartæki til að lækka laun og styrkja stoðir útflutnings sem síðan leiðir til hraðari bata í efnahagslífnu og styrkingur krónunnar....á sama tíma og atvinnuleysi er haldið í skefjum?

Geta menn lært af mistökum fyrri ára varðandi peningamálastjórnun og komið á stöðugri krónu með endurbættri peningamálastjórnun?
Ef svo er í hverju væri slík stjórnun fólgin?

Ég vil taka undir spurningar Þrastar.

Í greinargerð Gylfa Zoega, Kostir ESB aðildar kemur eftirfarandi fram meðal annars:

"Helsta vandamálið við það að taka um evru hér á landi er mögulegur ósveigjanleiki
raungengis. Í uppsveiflu hækkar innlent verðlag og laun og þá einnig raungengi sem
mælir hlutfallslegt verð á innlendri framleiðslu sem hefur áhrif á samkeppnishæfi
atvinnulífsins. Þegar nú uppsveiflunni lýkur þá gæti raungengi haldist áfram hátt sem
myndi gera rekstur fyrirtækja erfiðan og kalla á uppsagnir starfsfólks í ýmsum
atvinnugreinum, einkum þeim sem tengjast útflutningi. Af þessum sökum væri mikilvægt
að auka sveigjanleika launa sem mest í aðdraganda upptöku evru til þess að koma í veg
fyrir að möguleg neikvæð áhrif á vinnumarkaði."

Þarna tekur Gylfi undir sjónarmið um ósveigjanleika og vanda vinnumarkaðar. Ég segi fyrir mig að mér dettur ekki í hug að það verði auðveldara að stjórna launastigi í landinu og ná samkomulagi um launalækkun (sem hann kallar sveigjanleika launa) yfir allt þjóðfélagið á krepputímum.

Ég sé ekki heldur hvernig hægt er að dæma krónuna alfarið út frá reynslu síðustu ára. Til dæmis er hæpið að nokkuð þessu líkt verði látið gerast aftur. Einnig gætum við endurskoðað ýmsa stjórnþætti s.s. flotgengisstefnuna. Að taka erlend lán með því að prenta krónur er leikur sem ég held að við ættum að láta stóru strákana um. Reyndar eru blikur á lofti varðandi ýmsa gjaldmiðla sem hafa verið prentaðir í þvílíkum mæli án innistæðu að það er óhugnanlegt.

Ég held ekki að nokkru hagkerfi geti verið hollt að einn atvinnuvegur beri svo höfuð og herðar yfir aðra sem bankarnir gerðu. Á það sama við um áliðnað, sjávarútveg, byggingastarfssemi og hvað annað. Ég get ekki séð að sú staða sé æskileg á nýjan leik.

Ég held að okkar besta vörn sé í Krónunni. Við þurfum okkar að finna leiðir til að gera sveiflur hennar bærilegar (en stærsta málið er öguð hagstjórn ríkis og seðlabanka). Við munum þó búa við mikla aðlögunarhæfni hennar á meðan við höfum of fáar undirstöður og hún mun hjálpa til við kjaradreifingu í góðæri sem kreppum. Hún mun þannig gera alla þjóðina ríkari með tímanum, en ekki bara suma.

Mikið hefur verið rætt um áhrif íslensku krónunnar á íslensk efnahagslíf og í hugum margra er hún undirrót allra þeirra vandamála sem steðja að efnahagslífi þjóðarinnar í dag. Annar gjaldmiðill gæti leyst allan vandann. Það er að miklum hluta byggt á misskilningi og í raun er hægt að leiða líkum að því að það gæti reynst stórhættulegt að skipta út íslensku krónunni fyrir annan gjaldmiðil eins og staða efnahagsmála er háttað í dag, sérstaklega ef fjármagnsflæðið yrði ekki takmarkað. Ef rétt er haldið á spilunum gæti krónan þvert á móti nýst vel sem hjálpartæki við komandi efnahagsuppbyggingu.
Eftir að íslenska ríkið var þvingað í nauðarsamninga, þrátt fyrir góða samningsstöðu, en vegna samstöðuleysis þjóðarinnar er fyrirsjáanlegt að það muni sitja uppi með gífurlegar skuldir eftir bankahrunið. Þær gætu numið á annan þúsund milljarð ef allt fer á versta veg. Einnig er ljóst að erlendir kröfuhafar muni eignast mörg verðmætustu fyrirtæki landsins. Til að koma í veg fyrir að hagnaður af rekstri þessara fyrirtækja streymi úr landi, verður íslenska þjóðin að halda krónunni og fá nokkura ára undanþágu varðandi frjálst fjármagnsflæði.
Þeir sem munu berjast gegn þessum augljósu staðreyndum verða sumir erlendir kröfuhafar og íslenskir aðilar sem vilja geta flutt út hagnað af innlendri starfsemi til þess að geta fjárfest í rekstri erlendis. Þeir sem vilja inngöngu í ESB munu heldur aldrei geta sætt sig við að Ísland sæki um nokkura ára undanþágu frá frjálsum fjármagnsflutningum, því það myndi koma í veg fyrir að Ísland gæti sótt um aðild.
Margir halda að frjást fjármagnsflæði sé forsenda efnahagsuppbygging og erlendra fjárfestinga. Þetta er alls ekki algilt og nægir að benda á Kína sem dæmi. Ef erlendir fjárfestar hafa trú á framtíð Íslands munu þeir ekki setja það fyrir sig þótt að fjárfesting þeirra yrði bundin á Íslandi um einhvern tíma með góðri von um að þegar birta tæki til í Íslensku efnahagslífi á nýjan leik myndu þeir njóta ríkulegra ávaxta.
Mjög margir virðast ekki átta sig á því að styrkur gjaldmiðils ræðst að mestu af trú manna á þeirri efnahagsframtíð sem hann er byggður á. Þegar menn eru að tala niður gjaldmiðil eru þeir jafnframt að lýsa yfir vantrú á þeim efnahagsgrundvelli sem hann hvílir á. Þeir sem hafa trú á framtíð íslensku þjóðarinnar til langs tíma eru ekki hræddir um að fjárfesta á íslandi og hvort það sé evra eða króna sem sé gjalmiðill þjóðarinnar mun ekki ráða úrslitum nú frekar en endra nær.
Þegar haft er í huga hversu miklar auðlindir við Íslendingar eigum, er furðulegt að geta ekki haft trú á efnahagsframtíð Íslands og þá jafnframt krónunni. Það er ekkert sem segir að við íslendingar getum ekki komið okkur úr þeim efnahagsvandræðum sem steðja nú að þjóðinni, svo framarlega sem við höldum forræðinu yfir helstu auðlindum okkar. Það eru aðallega ESB sinnar sem tala niður íslensku krónuna og virðast þeir ekki hafa neina trú á Íslands enda ljóst að með inngöngu í ESB myndi þjóðin afsala sér yfirráðum yfir sjávarútveginum, helstu auðlindinni og lífskjör Íslendinga myndu versna til lengri tíma.

Ég vona að menn lesi grein Carsten Valgreen fyrrum aðalhagfræðings hjá Danske bank, sem birtist í fréttablaðinu í gær 10. janúar.
Hann skrifaði varnaraðarorð í mars 2006 vegna þess að hann taldi sig sjá miklar blikur á lofti í Íslensku fjármálalífi. Þá gekk maður undir manns hönd til að útskýra fyrir honum og öðrum hversu mikill misskilningur þetta væri. Ólíklegt er að flokkar manna fari nú á stúfana í sömu erindagjörðum.

Hann segir nú að Evra sé ekki lausn allra vandamála. Að bankarnir hefðu hrunið hvort sem er. "Meginvandamálið var ekki myntin eða hagkerfið" segir Valgreen í greininni og bendir á bankana, stofnanir okkar einkum Seðlabanka og Fjármálaeftirlit og meðvirkni valdamanna og embættismanna. Í lokin setur hann fram efasemdir um nauðsyn þess að taka upp Evru í ljósi mikils vægis vöruskipta í utanríkisviðskiptum og hann fullyrðir að það verði að afnema verðtryggingu til að hægt sé að uppræta verðbólgu.

Það verður að endurskoða þessi drög sem sett eru fram. Mér sýnist að þau byggist að mestu á trú en ekki vel rökstuddum atriðum. Það eru bersýnilega skiptar skoðanir milli manna um ástæður kreppunnar hér og það verður að komast betur til botns í þeim áður en hrapað er að ályktunum.

Ég benti á í athugasemd þann 7. jan. hér að ofan hversu gott tæki sérstakur gjaldmiðill getur verið til að bregðast við kreppum, sem og góðærum. Ég benti einnig á hæfileika hans til að íbúar landsins geti deilt kjörum hver með öðrum. Ef gjaldmiðill á efnahagssvæði sveiflast þannig að það henti illa einum hluta þess þá þarf að vera hægt að treysta því að jöfnunaraðgerðum sé beitt svo lífvænlegt sé á því svæði. Þetta er náttúrulega alls ekki fyrir hendi ef við tökum upp aðra mynt einhliða. Þessu virðist heldur ekki vera til að dreifa ef við göngum í ESB þar sem þjóðirnar deila ekki kjörum nema að mjög takmörkuðu leyti.

Það er því algjörlega óásættanlegt að mínu mati að samþykkja jafn illa ígrundað plagg og fyrir liggur hér að ofan á næsta landsfundi. Til þess þarf mun meiri rannsóknir. Einnig þurfa skoðanir fræðimanna sem tala í aðra átt að gaumgæfast miklu betur. Þá þarf almenningur að vita hvað raunverulega felst í því að leggja af eigin gjaldmiðil. Það er ekki nóg að frétta það þegar allt er um garð gengið.

Ef við viljum etthvað læra af þeirri stöðu sem við erum nú komin í liggurljóst fyrir ,--afar ljóst, --að við verðum að segja okkur frá EES og taka upp tvíhliða viðræður við ESB um viðskiptasamnign --tollasamning.

Fjórfrelsið hefur reynst landi og þjóð helsi til allmargra komandi áratuga.

Að halda að við verðum ,,vinir" viðskiptajöfra í útlöndum bara við það að gefa eftir í einu og öllu, er hrapalegur misskilningur og yfirgripsmikil vanþekking á mannlegri náttúru.

Þeir sem því fram halda eru með aðrar ástæður en þeri gefa upp og því undirróðursmenn.

Lyddur og geðleysingar eiga ekki að fara með stjórn nokkura mála þjóðar okkar.

Til að ná árangri í endurreisn lands og þjóðar, verður að taka til í grunnforsendum verðmætasköpunar og endurhanna kerfið me ðtillitið til fenginnar bitturrar reynslu og stórfelldra mistaka, svo sem með Verðtryggingu, Kvótalögum og þessháttar Krata-kerfum.

Hyggjum að því hvernig þjóðir á borð við Sviss og aðrar sem byggja á þekkingu og vísindum (RAUNVÍSINDUM ekki platvísindum eins og sum ,,fræði" hefur afhjúpað sig að vera) í fremstu röð.

Hvort gjaldmiðillinn heiti Mörk og Spesíur eða Ískróna skiptir akkurat engu máli, það er TRAUSTIÐ á FRAMLEIÐSLUGETU og VERÐM'ÆTASKÖPUN sem gefur slíku gildi ekki Umræðustjórnmálin.

Bjarni Kjartansson
Mibæjaríhald

Ég held að það skipti máli hver gjaldmiðillinn er og hvernig hann vinnur með framleiðslunni og fólkinu. Var að hlusta á ágætt viðtal við Björn Bjarnason á Rás 1 og get verið sammála honum um að þetta þurfi allt að skoðast vel. Í því samhengi vil ég koma að þeim athugasemdum sem ég hef skrifað hér og vara við því að hrapað sé að ákvörðunum. Auðvitað er sjálfsagt að skoða alla möguleika en menn mega þá ekki vera á valdi múgsefjunar eins og mér finnst margir vera núna.

Sammála Bjarna Kjartanssyni að því leyti að nú þarf að framleiða og skapa raunveruleg verðmæti. Hef reyndar alltaf talið, eins og hann, að tvíhliða samningar hefðu verið heppilegra form.
Merkilegt að hugsa sér það að þjóð kasti frá sér, eins og ekkert sé, framleiðsluatvinnuvegum og möguleikum til sjálfbærni og ætli að búa til þjónustuveldi fyrir heimsbyggðina á hjara veraldar. Nú lendum við á jörðinni með full harkalegum hætti en mér finnst eins og enn séu margir í draumaheimum og séu leitandi logandi ljósi að svefntöflum til að geta dvalið þar áfram.

Þeir möguleikar sem við eigum, eru auðlindir landsins og vit til að nýta þær. Þetta eru auðlindir sem eru af skornum skammti í heiminum. Bankaþjónusta er ekki af skornum skammti og verður ekki. Til þess að nýta þessa möguleika þurfum við sem opnasta samningsstöðu við allar þjóðir og við þurfum gjaldmiðil sem siglir með okkur en ekki á móti.

Í fyrstu vil ég þakka afar skynsamlega umræðu margra hér að ofan. Sjálfur er ég búinn að fara tvo hringi í þessum gjaldmiðlamálum en kem alltaf að sömu niðurstöðu að krónan er eftir allt íllskársti valkosturinn.

Málið er ekki ósennilega það að menn eru oft að hengja bakara fyrir smið með niðrandi tali um krónuna. Krónu-greiið gerir bara það sem henni er sagt að gera, þ.e. hvernig henni er stjórnað af peningamálastjórnun, efnahagsstjórnun og neyslumunstri í landinu.

Ég ætla að leyfa mér hér að ganga svo langt að mæla vísitölubindingu bót. Vísitölutrygging er til kominn af því grunneðli að enginn vill lána peninga til að tapa á því. Þeir sem vilja vístölutryggingu burt, eru að byðja um annað af tvennu:
1. Að þeir sem láni peninga, gefi þá að hluta í stað þess að lána þá.
2. Ef komast á hjá 1 að ofan þurfa vextir einfaldlega að hækka, þ.a. raunvextir verðir stærri en núll, sem mundi þá þíða há breytilega óvísitölutryggða vexti.

Ok þá er kanski bara lausnin að losa sig við krónuna og taka upp annan gjaldmiðil þar sem vextir eru lægri. Hvað gerist þá? Jú neyslumunstur íslendinga hefur verið þannig háttað að þeir líta á lán sem fundið fé. Neyslufylleríið færi á fullt aftur, en það kæmi að skuldadögum og þegar lánadrottnar sjá að menn standa ekki í skilum bregðast þeir við "sér fyrirbærinu" Íslandi með því að neita að lána meir, eða setja á einhverskonar landsálag eða trygginga-álag.

Niðurstaðan er alltaf sú sama. Óráðsía einstaklinga og fyrirtækja í þessu landi verður til þess að lánsfé verður dýrt. Eftirspurnin er of mikil og tryggingar fyrir endurgreisðslu of veikar.

Það sem ég er að reyna að segja hér er að grunnvandamálið er ekki sveiflur krónunnar, háir vextir og vísitölutrygging, heldur afleiðing stjórnunar og neyslumunsturs. Að skipta um gjaldmiðil leysir ekki þessi grunnvandamál heldur mun bara valda annari byrtingarmynd grunn-vandamálanna, svo sem viðvarandi atvinnuleysi og hárra vaxta í einni eða annari mynd.

Undanfarnar vikur hef ég verið að reyna að koma því að í umræðunni um gjaldmiðilinn, að menn verða að kafa djúpt til að öðlast góðan skilning á málinu. Menn verða að greina grunn peningakerfisins og átta sig á hvernig mismunandi peningastefnur virka. Það er ófullnægjandi að tala illa eða vel um Krónuna. Menn verða til dæmis að skilja, að Seðlabankinn er ekki nauðsyn heldur óþarfi, sem leysir ekki vandamál heldur skapar þau.

Fyrir það fyrsta, verða menn að gera upp við sig hvort efnahagslegur stöðugleiki er æskilegur eða ekki. Ef menn óska stöðugleika, verður að beita þeim hagfræði-lausnum sem leiða til þess. Þetta eru fræði sem hafa lengi verið þekkt og menn vita nákvæmlega hvernig tæknilegu aðferðirnar eru til að öðlast stöðugleika. Jafnframt verða menn að hafa hugrekki til að leggja niður Seðlabanka Íslands, jafnvel þótt það merki að Davíð verði að snúa sér að nýjum verkefnum.

Mikilvægt er, að menn skilji að peningastefna seðlabankanna er í andstöðu við hugsjón Sjálfstæðisflokksins um hinn "frjálsa markað". Staðreyndin er sú, að seðlabankar og peningastefna þeirra er holdgerfingur ríkisrekstrar. Þeir sem eru fylgjandi seðlabönkum og afskiptum þeirra af efnahagslífinu, hljóta jafnframt að vera fylgjandi uppvakningum eins og Skipaútgerð ríkisins, Ferðaskrifstofu ríkisins og Raftækjaverzlun ríkisins.

Allt frá dögum Ludwig von Mises (1881 - 1973) hefur hagfræðingum verið ljóst, að seðlabankar eru heldsti hvati verðbólgu og efnahagslegra andþrengsla. Seðlabankar leysa viðskiptabankana undan ströngum lögmálum hins "frjálsa markaðar". Þeir beinlínis ýta viðskiptabönkunum útí verðbólguhvetjandi aukningu útlána og innlána. Seðlabankar hafa því frá upphafi verið tæki til að skapa verðbólgu, eins og upphafsmönnum seðlabanka var fullljóst.

Ef menn vilja finna orsakir núverandi efnahagskreppu, ættu menn að líta til Seðlabankans. Það sem þar fór úrskeiðis er einnig vegvísir til þess sem gera þarf til úrbóta. Lausnin er fólgin í útgáfu sterks innlends gjaldmiðils sem nýtur bakstuðnings US Dollar, undir stjórn Myntráðs. Lögeyrir í landinu yrði þá Íslendskur Dalur (ISD) og jafnframt US Dollar (USD), með skiptihlutfall 1 ISD = 1 USD.

Þeim til huggunar sem telja Seðlabankann heilaga kú, þá má vel leyfa honum að lifa áfram með sína gömlu Krónu. Hún getur áfram verið fljótandi og snillingarnir í Seðlabankanum geta haldið áfram að fínstilla hana, þar til hún lognast útaf samtímis Seðlabankanum sjálfum. Ætli Seðlabankinn muni ekki sofa vel eilífðarsvefninum væra hjá hinum ríkisfyrirtækjunum: Skipaútgerð ríkisins, Ferðaskrifstofa ríkisins og Raftækjaverzlun ríkisins ?

Ef stjórnvöld ætla ekki að koma lagi á efnahagsmál þjóðarinnar, verður almenningur að taka að sér verkið. Taka verður upp nýja peningastefnu sem byggir á traustum innlendum gjaldmiðli. Þetta er krafa sem almenningur verður að fylgja fram og að því er bezt verður séð er einungis ein fær leið til þess. Krefjast verður þjóðaratkvæðis um nýjan gjaldmiðil.

Þjóðaratkvæði er sanngjörn leið til að leiða í ljós vilja þjóðarinnar og leið sem gefur úrtölumönnum tækifæri til að leggja fram rök gegn nýjum traustum gjaldmiðli, ef einhver gagnrök finnast. Úrtölumenn virðist fyrst og fremst vera að finna í röðum embættismanna ríkisins. Líklega eru það sömu menn sem komu á núgildandi peningastefnu og bera því ábyrgð á efnahagshruni þjóðarinnar.

Til að létta embættismönnunum verkið, hef ég því hannað atkvæðaseðil fyrir kosningu um nýjan gjaldmiðil. Þeir sem vilja halda gamla gjaldmiðlinum fá auðvitað að merkja í sinn reit. Nærsta verkefni er ykkar lesenda, að dreifa atkvæðaseðlinum og hefja söfnun undirskrifta um þjóðaratkvæðið.

Atkvæðaseðilinn er að finna hér: http://altice.blog.is/blog/altice/entry/774412/

Sem svar við skrifum síðustu tveggja ræðumanna, vil ég vísa hér til þessarar fréttar frá löndum okkar Írum.

http://www.m5.is/?gluggi=frett&id=70983

Megininntak þessarar greinar er að Írar eigi tvo kosti í erfiðri stöðu nú: Að losa sig frá Evrunni eða verða gjaldþrota. Smáþjóð eins og írar telja sig utangáttar ílla meðhöndlaða í ESB. Hvað mundi þá gerast með örþjóð eins og Íslendinga þar inni?

Lestur þessarar greinar ætti kanski að slá aðeins á Evru ákafann.

Írar hafa væntanlega gengið í ESB með þjóðaratkvæðagreiðslu á sínum tíma. Sú þjóðaratkvæðagreiðsla virðist ekki hafa leyst vanda þeirra, er það?

Þjóðaratkvæði er ekki ætlað að leysa efnislegan vanda heldur hinn pólitíska. Sá sem tekur ákvörðun, ber jafnframt ábyrgð á efni hennar. Ef þjóðin hefur tekið ákvörðun, hefur örugglega réttur aðili tekið ákvörðunina og ábyrgðin er þá líka þjóðarinnar.

Ertu ekki sammála þessu Þröstur ?