Málefnahópur um atvinnuvegi fór þá leið að hefja starfið með því að óska eftir afstöðu atvinnugreina og hagsmunasamtaka til gjaldmiðilsmála og Evrópusambandsins. Óskað var eftir því að þessir aðilar fylltu út eyðublað þar sem spurt var um hvaða kostir og gallar væru við annars vegar einhliða upptöku annars gjaldmiðils og hins vegar inngöngu í ESB og upptöku Evru. Stjórnendur og ráðgjafi hópsins drógu saman helstu niðurstöður þessara aðila og flest þeirra höfðu mótaða afstöðu til málsins.
Af þeim sem hafa skilað afstöðu eru Samtök verslunar og þjónustu, Samtök ferðaþjónustu, Samtök iðnaðarins (Samtök sprotafyrirtækja) Samorka, Samtök atvinnulífsins, Nýsköpunarsjóður atvinnulífins, Félag íslenskra stórkaupmanna, Landsamtök íslenskra útvegsmanna, Bændasamtök Íslands BSRB og Viðskiptaráð. Flest öll samtökin lýsa jákvæðri afstöðu gagnvart aðild Íslands að Evrópusambandinu og upptöku Evru. Að sama skapi lýsa þessir aðilar efasemdum um að einhliða upptaka Evru þjóni hagsmunum þeirra félaga nægilega til að sú leið sér heppileg. Samband íslenskra sveitarfélaga, Bændasamtökin og BSRB lýsa kostum og göllum ólikra leiða. Svör frá Samtökum fjármálafyrirtækja, Samtökum atvinnurekenda í raf- og tölvuiðnaði, Samtökum lífeyrissjóða og ASÍ hafa ekki borist en verða sett inn á síðuna um leið og þau koma.
Helstu niðurstöður eru að finna í PowerPoint skjali, sem má nálgast hér.
Málefnahópurinn mun halda áfram störfum sínum m.a. með fundum um atvinnuvegina og ESB sem kynntir verða hér á þessari síðu. Fyrsti fundur málefnahópsins var haldinn í Valhöll miðvikudaginn 17. desember.
Kærar þakkir fyrir þessa vinnu gott fólk. Ég ber miklar væntingar til þess að loksins komist þessi umræða upp úr skotgröfunum.
Það er líka mikilvægt að skoða aðra möguleika en inngöngu í ESB. Við höfum klárlega fleiri möguleika. Listum þá upp? Eru þeir raunhæfir eða óraunhæfir? Eru þeir betri eða verri?
Viljum við t.d. halda áfram í EES, gera fríverslunarsamning við NAFTA og taka upp dollara? Þá værum við með annan fótinn inni á fríverslunarsvæði Evrópu og hinn inni á fríverslunarsvæði Ameríku sem gæfi okkur mjög spennandi möguleika sem millilið.
Á næstu áratugum verður hægt að sigla og fljúga yfir pólinn. Þá gætum við jafnvel gert sambærilega samninga við Kína og Japan og orðið þannig að þríhliða "millistykki" milli Evrópu, Ameríku og Asíu sökum heppilegrar staðsetningar okkar. Ég finnst mikilvægt að fólk hugsi út fyrir kassann og að þetta verði allt saman listað upp og greint.
Kærar þakkir og gangi ykkur vel.
Ps. Ég er ekki í flokknum en þessi vinna eykur verulega líkurnar á því að ég kjósi flokkinn í næstu kosningum.
Það er nokkrar spurningar sem mér finnst grundvallaratriði að varið svarað áður en við tökum afstöðu. Þær eiga erindi við þessa nefnd eins og nokkrar aðrar. Efnahagskreppan, sem geysar ekki síður í löndunum í kringum okkur, var það afl sem ýtti okkur af stað í svona alvarlega umræðu um Evrópusambandsaðild. Í raun er kreppan það eina sem hefur breyst frá síðasta landsfundi. Í ljósi þess er nauðsynlegt að spyrja:
Hver hefðu áhrif kreppunnar orðið á Íslandi, hefðum við verið orðin aðilar að ESB og komin með evru í byrjun árs 2008?
Hvernig hefði birtingarmynd kreppunnar orðið?
Hvaða tæki hefðum við þá til að vinna okkur út úr kreppunni?
Er Seðlabanki Evrópu að hjálpa einstökum aðildarríkjum?
Ég er alveg sammála þér Sigurður. Við þurfum að hugsa út fyrir kassann.
Mér líst vel á að halda áfram í EES, gera fríverslunarsamning við NAFTA og taka upp dollara. Þá værum við með annan fótinn inni á fríverslunarsvæði Evrópu og hinn inni á fríverslunarsvæði Ameríku sem gæfi okkur mjög spennandi möguleika sem millilið.
Er það rétt sem stendur hér ofar " flest öll samtökin lýsa jákvæðri afstöðu o.s.frv.
Er ekki rétt að segja hver séu með og hver á móti?
Lýst vel á NAFTA umræðuna og sérstaklega upptöku USD. Það þarf að leysa gjaldmiðilskrísuna fljótlega.
Bestu þakkir til ykkar sem hafa sent inn athugasemdir og hugleiðingar. Við förum reglulega yfir það sem berst og tökum þær pælingar inn í vinnuna okkar.
Ég vil sérstaklega benda á það að aðalumræðan um krónu, aðra gjaldmiðla og Evru fer fram í hópnum um gjaldmiðla þó að vissulega skarist þetta umtalsvert.
Varðandi það hvort ekki sé rétt að taka fram hvaða hagsmunasamtök séu með og á móti þá kemur afstaða þeirra skýrt fram í niðurstöðunum sem er vísað í hér að ofan (tengill inn á PowerPoint skjal).
Varðandi þau félög sem að ofan eru nefnd þá er við hæfi að hafa það hugfast að nýleg könnun á vegum Samtaka atvinnulífsins hefur leitt það í ljós svo um munar að flest aðildarfélaga þeirra eru mjög klofin í afstöðunni til innlimunar í Evrópusambandið hver sem afstaða stjórna þeirra kann að vera.
Hagsmunir atvinnuveganna tengjast ekki allir útflutningi, en þó flestra. Óhjákvæmilega tekur tíma að vinna nýja markaði. Spurningin er samt á þessi vinna og stefnumótun ekki að nálgast niðurstöðu út frá langtímahagsmunum ? Sé svo þarf að skoða hvort meiri hagsmuna sé ekki að vænta með því að opna leiðir til allra markaða. Eins og Sigurður Viktor Úlfarsson nefnir hér að framan með tilvísun NAFTA og Asíulanda. Hvar sem íslenskum iðn- og sjávarútvegsfyrirtækjum ber niður er þeim fagnað, enda stendur engum ógn að smá landi sem okkar. Þessi smæð okkar er mikill styrkur og möguleikar okkar til vaxtar fleast ekki einvörðungu í Evrópu. Ég hvet því til þess að við horfum lengra en til ESB, njótum áfram EES leiðarinnar, svo lengi sem hún þjónar okkur og sigrum heiminn, eða amk. þann hluta hans sem við þekjum.