ÞÍN LEIÐ : FORSÍÐAEVRÓPUNEFNDPISTLAR

Einangrun eða samfélag þjóðanna?

sunnudagur, 4. janúar 2009

Fyrir um tveimur vikum birti ég grein hér á Evrópuvef Sjálfstæðisflokksins. Markmiðið með vefnum er að efla umræður um málið. Þó er það enn svo að andstæðingar inngöngu Íslands í Evrópusambandið (ES) vilja víkja sér undan kjarna málsins. Þeir leiða talið að öðru og hæðast að þeim sem vilja rökræður.

Í greininni birti ég spurningar og svör um ES-aðild. Flest svörin eru birt orðrétt upp úr skýrslu nefndar Björns Bjarnasonar um málin. Það vekur athygli mína hve neikvæðir margir ES-andstæðingar eru í ummælum um greinina. Björn Bjarnason verður vart kallaður „Evrópu-krati" en einhver sem nefnir sig VAK segir um grein mína:

„Evrópu-krötum leiðist ekki að reyna að fegra sambandið sitt en ég sé að menn hafa nú þegar leiðrétt eitthvað af vitleysum í greininni. Það er í raun ótrúlegt hvað maðurinn fer frjálslega með „staðreyndir". Það er áhugaverð nálgun að benda í orð Halldórs Ásgrímssonar enda grunar mig að höfundur greinarinnar viti að Íslendingar taka einungis upp 6,5 prósent af heildar regluverki sambandsins ekki 80 prósent eins og Halldór hélt fram. Óheiðarleikinn verður vart skýrari hjá evrópukrötum en að vitna vísvitandi í rangfærslur annarra til að forðast það að ræða sannleikann." (Tilvitnunin sem um er rætt er beint úr skýrslu Björns).

Björn Bjarnason hefur talað skynsamlega um Evrópumálin því að hann hefur lagt til að Íslendingar búi sér til vegvísi að aðild. Hann sagði á vefsíðu sinni bjorn.is þann 23. mars síðastliðinn: „Ég legg meira upp úr því, að menn séu doers í stjórnmálum en talkers. Að mínu mati hafa hinir síðarnefndu sett alltof mikinn svip á Evrópuumræðurnar síðustu vikur og látið eins og með talinu einu sé unnt að breyta einhverju. Það gerist auðvitað alls ekki. Ef menn vilja ná árangri, verða þeir að taka til hendi í stað þess að tala út í eitt.

Vegvísir segir okkur, hvað þarf að gera til að komast á leiðarenda. Slíkur vegvísir er dreginn í skýrslu Evrópunefndarinnar. Þar er allt tíundað, sem nauðsynlegt er að gera til að búa Ísland undir aðild að Evrópusambandinu, þótt nefndin hafi, trú umboði sínu, ekki gengið lengra í tillögum sínum en þar segir. Skýrslan snýst hins vegar ekki um aðildina eða efnislega þætti þess, sem þarf að gera innan lands, áður en formlegt og pólitískt skref er stigið í átt til hennar."

Skýrsla nefndarinnar sem Björn stýrði var einmitt mjög upplýsandi um ES og gefur góðan grunn að umræðunni. Slík plögg eru gagnlegri en upphrópanir manna sem eru fastir í ákveðnum kreddum um málið og nýta sér hálfsannleik eða ósannindi máli sínu til framdráttar. Meginatriði er að menn þekki um hvað málið snýst.

Hver eru ágreiningsmálin?

Líklega má telja að fjögur mál muni skipta mestu þegar menn móta afstöðu sína til Evrópumála.

Landbúnaðarmál
Sjávarútvegsmál
Evran
Fullveldi þjóðarinnar

Ekki er endilega víst að röðin verði þessi hjá öllum enda mun hún eflaust mótast af stöðu, hugsjónum og hagsmunum hvers og eins. Það má ekki gleyma því að mjög mikið af reglum ES gilda hér á landi nú þegar, vegna þess að Íslendingar eru aðilar að Evrópska efnahagssvæðinu (EES). Þannig gildir fjórfrelsið svokallaða á Íslandi en það kveður á um frjálsa flutninga fólks, fjármagns, vöru og þjónustu innan svæðisins. Það hefur haft mikil áhrif eins og kemur til dæmis fram í því hve margir Pólverjar starfa nú hér á landi. Jafnframt hefur frelsi til fjármagnsflutninga verið grunnurinn að umsvifum Íslendinga víða um lönd.

Minna hefur verið um að erlend fyrirtæki bjóði þjónustu hér á landi en vonast var til í upphafi. Líklega kemur þar tvennt til. Smæð markaðsins og verndin vegna krónunnar. Mörg erlend fyrirtæki hafa ekki hætt sér inn í það óstöðuga rekstrarumhverfi sem svo lítill gjaldmiðill býður upp á.

Auk þessa er fjöldi gerða og tilskipana ES í gildi hér á landi. Að jafnaði hefur um ein slík gerð tekið gildi á dag allt frá því að þjóðin gekk í EES. Þessi staðreynd varð mörgum umhugsunarefni.

Landbúnaðarmál

Hér á landi er mikill stuðningur við landbúnað og innganga Íslands í ES myndi leiða til samdráttar og tekjumissis í landbúnaði í samanburði við núverandi stuðningskerfi ríkisins við landbúnaðinn. Aðalástæðan eru breytingar á markaðshlutdeild innlendrar framleiðslu vegna aukinnar samkeppni við innflutning. Ef Íslendingar ganga í ES verður búvörumarkaður hér á landi hluti af innri markaði ES með tilheyrandi niðurfellingu tolla.

Reynsla Finna bendir til verðlækkunar til neytenda. Ætla má að hún verði meiri hér á landi. Ríkið mun beinlínis spara vegna þess að stuðningur þess við landbúnaður í núverandi mynd verður ekki leyfður. Hins vegar á landbúnaður rétt á styrkjum frá sambandinu. Hreyfing hefur verið innan ES um að draga úr styrkjum við landbúnað og láta sömu meginlögmál gilda um þá atvinnugrein og aðrar. Ætla má að ES aðild sé jákvæð fyrir neytendur og skattgreiðendur.

Sjávarútvegsmál

Nokkur meginatriði gilda hér. Á fiskveiðum innan ES gildir sú meginregla að yfirstjórn fiskveiða er sameiginleg. Þetta þýðir þó ekki að erlend fiskiskip fái sjálfkrafa aðgang að Íslandsmiðum og Íslendingar aðgang að miðum annarra þjóða. Þvert á móti er horft á veiðireynslu undangenginna ára. Íslendingar veiða langstærstan hlut þess afla sem kemur af Íslandsmiðum og það mun því ekki breytast.

Lokaákvörðun um aflamark er tekin af Ráðherraráði ES að fengnum tillögum framkvæmdastjórnar sem aftur leitar til sérstaks vísindaráðs. Líklegt má telja að vísindaráðið myndi leita til sérfræðinga á Íslandi. Ótti manna við að yfirstjórn fiskveiða færist frá Íslandi felst væntanlega í því að þá verði verndun og nýting ekki nægilega tryggð. Gagnrýni á ákvörðun aflamarks innan ES hefur einmitt verið á þá lund að ekki sé tekið nægilegt tillit til verndunarsjónarmiða og of mikið til skammtímasjónarmiða útgerðar og sjómanna. Opinber stefna ES er þó skýr þ.e. að tryggja nýtingu lifandi sjávarauðlinda sem haldi uppi sjálfbærum efnahagslegum, umhverfislegum og félagslegum skilyrðum. Þessi stefna virðist falla vel að opinberri stefnu Íslendinga. Um það má svo eflaust ræða lengi hvorum hafi tekist betur til við verndun auðlindarinnar, Íslendingum eða Evrópusambandinu.

Sumir hafa viljað gera íslensku 200 mílna lögsöguna að sérstöku stjórnunarsvæði en ólíklegt er að það takist. Hluti svæðisins gæti þá verið skilgreindur þannig vegna sérstakra sjónarmiða um verndun fiskistofna.

Íslendingar hafa bannað fjárfestingar útlendinga í íslenskum sjávarútvegi frá 1990. Þessi lög eru að sumu leyti brosleg þegar þess er gætt að íslenskir aðilar eiga stóran hlut af úthafsveiðikvótum innan ES. Í þessu ríkir einhliða frelsi. Slíkar hömlur yrðu væntanlega numdar úr lögum ef Ísland yrði aðili að ES. Auðvitað myndu erlendir aðilar ekki kaupa hlut í útgerðinni nema núverandi eigendur seldu.

Hvalveiðar verða væntanlega bannaðar. Þetta yrði ekki stór breyting í raun þó að slíkt bann sé reist á fölskum forsendum eins og Íslendingar þekkja vel.

Veigamesti munurinn á fiskveiðistefnunni er að innan ES er brottkast á smáfiski skylda en við Ísland er það bannað. Margir telja þó að það tíðkist hérlendis í stórum stíl. Hvað sem því líður er hér veigamikill mismunur á löggjöf sem þyrfti að samræma.

Væntanlega yrðu breytingar á stjórn fiskveiða ekki mjög miklar í raun við inngöngu í ES. Útlendir aðilar mættu kaupa íslensk sjávarútvegsfyrirtæki en spurning er hverju slíkt breytti fyrir þá sem ekki eiga slík fyrirtæki nú. Þetta er sá þáttur sem flestir nefna sem andstöðu við ES-inngöngu Íslendinga, oftast vegna þess að þeir telja ranglega að útlendingar fái hér veiðiheimildir. Eins og fyrr segir er það rangt.

Evran

Um árabil hafa flest hagfræðileg rök lotið að því að taka upp evru sem gjaldmiðil. Í nýjasta tölublaði Frjálsrar verslunar er viðtal við marga áberandi menn í íslensku viðskiptalífi. Nánast allir telja þeir krónuna hafa gengið sér til húðar. Ekki er ástæða til þess að í þessu felist neinn undirlægjuháttur við útlendinga heldur fyrst og fremst kalt mat á rekstrarumhverfi íslenskra fyrirtækja. Nú eru bankarnir einangraðir og fá ekki nauðsynleg lán í erlendri mynt. Erlendir bankar hafa ekki opnað útibú hér á landi. Skýringin er væntanlega fyrst og fremst ótti við myntina. Þannig hefur krónan orðið til þess að draga úr samkeppni.

Til þess að þátttaka í myntsamstarfinu komi til greina þarf verðbólga að fara undir þrjú prósent og vextir einnig að snarlækka. Fáir Íslendingar munu vera andsnúnir þessu.

Fullveldi

Ef Íslendingar ganga í ES afsala þeir sér hluta af fullveldi sínu. Þetta virðist óumdeilt. Þjóðin gerði það líka með inngöngunni í EES á sínum tíma. Þetta sést með því að skoða hvernig Evrópudómar hafa breytt íslenskri löggjöf.

Innganga myndi kalla á breytingu á stjórnarskrá Íslands og væntanlega hefði átt að breyta stjórnarskránni þegar þjóðin gekk í EES. Ekki hefur verið sett fram sérstök tillaga um orðalag á slíkra grein svo kunnugt sé. Nú þegar hafa mörg lög frá Alþingi verið sett vegna EES-aðildar Íslands. Ætla má að nær 20% allra laga eigi þar uppruna.

Ekki virðist í fljótu bragði ljóst að þau ríki sem nú eru í ES hafi glatað sínum einkennum. Þeirra á meðal eru flestar þær þjóðir sem Íslendingar hafa mest samskipti haft við í gegnum tíðina, Bretar, Þjóðverjar og þrjár Norðurlandaþjóðanna. Þessar þjóðir virðast koma fram með fullri reisn á alþjóðavettvangi.

Er aðild skynsamleg?

Reynslan hefur sýnt að Íslendingum hefur farnast vel í samstarfi við vestrænar þjóðir. Þjóðin tekur nú þegar virkan þátt í Evrópusamstarfi innan EES og Schengen-samstarfsins. Um árabil hefur landið verið í NATO og EFTA. Fáir munu telja að þessi bandalög hafi leitt sérstaka ógæfu yfir þjóðina. Þvert á móti hefur með aðild verið stuðlað að þeim lífskjörum og stjórnarháttum sem hafa reynst vel. Oft er gert gys að reglum ES um hin smæstu atriði. Margar sögur sem sagðar eru hafa ekki reynst sannar, en í sumar reglurnar eru settar fram til þess að tryggja að uppfylltir séu ákveðnir gæðastaðlar þannig að neytendur kaupi ekki köttinn í sekknum.

Allt bendir til þess að umbætur í landbúnaði verði Íslendingum til góðs. Líklega yrðu litlar breytingar á sjávarútvegi þó að þjóðin gengi í ES. Tilkoma evrunnar myndi verða til þess að stöðugleiki kæmist á í viðskiptaumhverfi íslenskra fyrirtækja og heimila. Þetta eitt og sér er nægileg ástæða til þess að Íslendingar eiga að taka upp viðræður um inngöngu í Evrópusambandið.

 

 

 

Athugasemdir

Loftur Altice Þorsteinsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 14:26

Það sem öðru fremur einkennir málflutning Benedikts, er algjört sambandsleysi á milli þeirrar greiningar sem hann gerir á orsökum og afleiðingum þjóðar-vandans annars vegar og hins vegar þeim úrbótum sem hann leggur til.

Hann bendir réttilega á, að gjaldmiðill landsins er ónothæfur. Ekki vegna þess að hann heitir Króna, heldur vegna þess hvernig honum er stjórnað. Stjórnkerfi seðlabanka er ónothæft við núverandi aðstæður á alþjóðlegum fjármálamörkuðum, sem einkennast af hnattvæðingu. Hins vegar einblínir Benedikt á Evruna sem eina kostinn, sem okkur stendur til boða til að öðlast langþráða gengisfestu. Þarna skortir allan rökstuðning og það gerir málflutning Benedikts ótrúverðugan, svo ekki sé tekið dýpra í árinni.

Ég hef bent á langtum eðlilegri kost en Evruna, en það er upptaka nýs innlends gjaldmiðils með festingu við US Dollar og yrði framkvæmdin undir stjórn Myntráðs. Þessa breytingu er hægt að gera strax og það sem meira er, hægt er að taka upp starfsemi Myntráðs, án þess að leggja niður Krónuna. Með öðrum orðum, ef aflétt er einokun Seðlabankans á útgáfu peninga, er hægt að hefja notkun hins nýja gjaldmiðils strax og kanna í framkvæmd hvernig hann virkar.

Hvers vegna Benedikt kýs að nefna þennan kost ekki á nafn er mér hulin ráðgáta. Getur verið að hann hafi ánetjast ESB-trúarbrögðunum sem grassera í Samfylkingunni ? Er Benedikti ekki ljós sú þrautaganga sem framundan er, ef sótt er um inngöngu í ESB og beðið með festingu gjaldmiðilsins þar til öll skilyrði ESB um upptöku Evru eru uppfyllt ? Ef Benedikt vill láta taka sig alvarlega verður hann að rökstyðja, hvers vegna hann heldur fram Evrunni, sem er lakasti kosturinn í stöðunni.

Ómar Bjarki Kristjánsson
Akureyri
04/01/2009 - Kl. 16:27

Heilt yfir þokkalega sammála pistlinum - nema landbúnaðarmálunum.

Þar verða menn nefnilega að vera á tánum. Algjörlega á tánöglunum hreinlega.

Jú, þó einhverjar gagnrýnisraddir heyrist innan esb varðandi styrkina - þá er samt víðtæk samstaða um þá. Jú, stefnt að minnkandi styrkjum o.þh. - en það breytir því ekki, að í aðalatriðum verða landbúnaðarstyrkir innan esb í framtíðinni.

Ísland á að sjálfsögðu að fara framá að vera skilgreint sem harðbýlissvæði, allt landið. Það mun tryggja þeim meiri styrki frá esb (eins og finnland og svíþjóð) og í annan stað mun ísl ríkið fá leyfi til að styrkja landbúnaðinn sérstaklega. (í stuttu máli)

þar að auki eiga þeir að prófa að fara fram á undanþágu frá innfluttningi á hráu kjöti vegna þess hve lítið er um sjúkdóma hér á landi. Það er hægt að fá slíka undanþágu og það þýðir þá aukið eftirlit með innflutningi o.þ.h.

Mér líst ekki á ef menn ætla að vera kærulausir þarna. Þetta skiptir nefnilega einna mestu máli í inngöngunni í esb. Sjávarútvegurinn er ekkert vandamál. Þarf enga undanþágu. Smellpassar svoleiðis fyrir Ísland nánast beint af skepnunni.

Allann tíman hefur það verið landbúnaðurinn sem menn áttu að beina augum að - en þess í stað hafa menn haldið langar tölur og sett á miklar ræðulanglokur um far át sitúasjón sem alls ekkert er raunverulega inní myndinni "spænskir togarar", "missum fiskinn" etc Dæmigert fyrir íslendinga.

Halldór Ísak Gylfason
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 17:20

Það er dásamlegt að fylgjast með standardnum á skoðanaskiptum sjálfstæðismanna um Evrópumál. Held nú samt að Rafn Snædal fái Óskarinn fyrir eftirfarandi ummæli.

"ESB ber að hafna á sama hátt og samkynhneigð og saurlifnaði enda haldast þessir hlutir hönd í hönd eins og tveir hommar á strönd."

Olafur Gunnarsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 18:23

Mig langar að benda á nýjasta hefti The Economist (The Economist January 3rd-9th 2009) þar sem er "special report on the sea". Þar er áhugaverð grein "An Icelandic success" sem bendir á athygglisverðar staðreyndir um fiskveiðistefnu ES, mikilvægi hennar fyrir aðildarlönd ES og mistök við stjórnun og um leið hvar Íslendingum hefur tekist vel til. Þar er meðal annars eftirfarandi:

" In Joe Borg, the EU does now have a fisheries commissioner who is serious about conservation, but the basic flaws in the system remain. Science is disdained. The scientists’ proposals that precede the annual allocation of quotas are routinely expanded, first by the commission and then by the ministers. They often end up 50% higher than recommended, and are then usually disregarded by rapacious fishermen. As in most EU meetings, the ministers all speak for the same lobby, in this case the fishermen. No minister is present to represent the taxpayer, the consumer or the environment, let alone the fish."

og einnig:

"The EU’s fisheries policy has long been notorious for its destructiveness, epitomised by the practice it either mandates or encourages of chucking back dead fish that are not big enough or not valuable enough, or just the wrong sort. It is a main reason that Iceland and Norway, two countries serious about the sea, have not joined the club. Just over a year ago the EU’s own Court of Auditors drew attention to some of the reasons the policy is so disastrous. The extent of cheating (by fishermen) and lying (often by national governments) was so great that no one really knew the size of the total catch. The states themselves were meant to police the system, but offenders were seldom caught and those who were usually received little or no punishment. Few countries came out well. Off the record, officials described Poland as “bad”, Italy “really bad”, Spain notorious for hiding fish and using illegal nets, Scotland not much better. No wonder the EU’s stocks are 88% overfished, as the European Commission itself now admits."

(Tilvitnanir úr The Economist January 3rd - 9th 2009, An Icelandic Success

Vissulega tilefni til umhugsunar.

Hjörtur J. Guðmundsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 18:36

Halldór:
Það er reyndar langt frá því að einungis sjálfstæðismenn séu að skiptast á skoðunum í athugasemdum á þessum vef. T.d. hefur komið í ljós að ýmsir þeirra sem lýst hafa sig hlynnta innlimun í Evrópusambandið eru annað hvort utan flokka eða félagar í Samfylkingunni. Enda mun þessi síða vera opin fyrir athugasemdir óháð því hvort um sjálfstæðismenn er að ræða eða ekki. Skoðanaskiptin verða því eðli málsins samkvæmt að skoðast í því ljósi.

Halldór Ísak Gylfason
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 18:50

OK, það er reyndar búið að fjarlægja færsluna sem innihélt þetta fjarstæðukennda og móðgandi komment. Gott mál.

Benedikt Jóhannesson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 18:54

Það er áhugavert að Economist hefur mikið fjallað um Ísland að undanförnu. Í nýjasta blaðinu er grein sem heitir: The euro at ten - Demonstrably durable sem birtist á vefnum economist.com 30.12. 2008 og er líka í blaðinu. Í þessari grein er fjallað um öryggið sem fylgir annars vegar aðild að evrunni og hins vegar vanda landa með smáan gjaldmiðil eins og Ísland.

"Safety in numbers

The advantages of euro membership—and the perils to small European countries of being outside—were plain when the crisis was most severe. Last autumn capital drained from currencies that investors saw as risky. That included the paper of countries, such as Iceland, with bloated financial industries, as well as some eastern European states with current-account deficits, heavy public borrowing or (as in Hungary) a dangerous mix of both.

Euro-area countries with similar faults have been spared the currency crisis that plagued others. Eurocrats are quick to point out that Ireland’s guarantee of bank deposits and debt would seem threadbare if it still managed its own currency: investors might have taken fright at the scale of the banking sector compared with GDP. Being part of a big club has made a currency run far less likely (though Ireland’s membership of the euro is one reason it became a large financial centre in the first place). Belgium, with its big banks and huge public debt, has benefited from being an insider too. Spain would have struggled to fund its current-account deficit, the world’s second-largest, outside the euro.

However, a break-up (of the euro-area) is improbable—and less likely than it was before the crisis. Marco Annunziata of UniCredit, an Italian bank, reckons that the lesson being drawn from the travails of Hungary and Iceland is that being outside the euro is costly. Some monetary-policy autonomy would be restored by leaving, but borrowing costs would go up."

Þarna er einmitt fjallað um þann vanda sem snýr að íslenskum heimilum og fyrirtækjum þessa dagana og áfram meðan við höldum okkur við eigin gjaldmiðil.

Benedikt Einarsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 19:16

Það sem einkennir málflutning margra sem vilja ganga inn í ESB, er trú þeirra á að ESB verði eins um ókomna framtíð - að ekkert muni breytast. ESB er hins vegar í stöðugri þróun. Þróunin er á þann veg að ákvarðanavald eru í auknum mæli að færast til stofnana sambandsins, með minnkandi áhrifum og afskiptum aðildarríkjanna sjálfra – sérstaklega þeirra smáu. Ef við gengjum í ESB hefðum við enga vissu fyrir því hvernig ESB verður eftir 10 ár, og það sem verra er, við hefðum lítil sem engin áhrif á þá þróun.

Það er rétt hjá Benedikt, að við Íslendingar fengjum úthlutað nánast öllum veiðiheimildum við Ísland gengjum við í ESB. Slík úthlutun byggir á svokallaðri ,,reglu um hlutfallslegan stöðugleika" en hún tryggir aðildarríkjum úthlutun veiðiheimilda á grundvelli sögulegrar veiðireynslu. Í skýrslu nefndar BB kemur hins vegar fram að hægt sé að breyta reglunni um hlutfallslegan stöðugleika með atkvæðum aukins meirihluta ráðherraráðsins. Viljum við framselja yfirráð yfir auðlindum okkar vitandi að reglunum gæti verið breytt án þess að við fengjum rönd við reist?

Hvað fullveldið varðar, þá hafði EES-samningurinn vissulega í för með sér framsal valds á ákveðnum sviðum. EES-samningurinn hefur þróast frá því hann var undirritaður og með dómum Evrópudómstólsins hefur gildissvið hans orðið víðtækara en menn hugðu í upphafi. Nú þegar litið er um öxl og lagaleg staða EES-samningsins er skoðuð, þá hefur þróun samningsins orðið slík að í raun hefði átt að breyta stjórnarskránni þegar EES-samningurinn var gerður. Framsal fullveldisins við undirritun EES-samningsins var meira en menn sáu fyrir á þeim tíma – Getur verið að menn séu að vanmeta umfang framsals fullveldisins við inngöngu í ESB?

Að lokum, þá er þessi fyrirsögn greinarinnar, ,,Einangrun eða samfélag þjóðanna?”, klisjukennd. Sú klisja að Ísland verði einangrað molbúasamfélag ef við göngum ekki í ESB á ekki við rök að styðjast. Ísland er aðili að samfélagi þjóðanna á margan hátt. Við erum aðilar að innri markaði Evrópubandalagsins með Samningnum um evrópska efnahagssvæðið, við erum í Schengen samstarfinu um landamæraeftirlit, við erum aðilar að EFTA-fríverslunarsamstarfi Evrópu, Sameinuðu Þjóðunum og Atlantshafsbandalaginu Nató. Þessu til viðbótar erum við aðilar að fjölda alþjóðlegra sáttmála, m. a. Mannréttindasáttmála Evrópu, auk þess að vera í samstarfi við Norðurlöndin á ýmsum vettvangi. Er þetta einangrunin sem verið er að vísa til?

Við megum ekki falla í þá gryfju að skoða Evrópusambandið eins og það er í dag. Það sem við þurfum ekki síst að hafa áhyggjur af er hvernig Evrópusambandið verður eftir nokkur ár.

Ætti fyrirsögn greinarinnar kannski frekar að vera ,,Sjálfstæði eða Sambandsríkið Evrópa?”

Pawel Bartoszek
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 20:38

Ég er fyrirfram jákvæður fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu, en tel þó ekki líklegt að sambandið verði eins um "ókomna framtíð" en og höfundur hér að ofan ætlar mér og öðrum sem eru á svipaðri skoðun. Dettum ekki inn í slíkar grifjur.

Líklegast átta flestir sig á því að ESB muni eitthvað breytast eftir því sem fram líða stundir. Sumir virðast hins vegar detta ósjálfrátt niður á þá lausn að hljóti að vera til hins verra, eða alla vega að verulega líkur séu á hvort verði.

Ein besta aðferð til að sjá fyrir atburðum í framtíðinni er að skoða söguna. Ef menn halda að það sé líklegt að ESB muni í framtíðinni vinna kerfisbundið gegn verulegum hagsmunum eins aðildarríkis þá væri hægt finna dæmi um slíkt í fortíðinni.

Varðandi regluna um hlutfallslega stöðugleika sem tryggir Íslendingum að núverandi veiðiheimildir þeirra haldist þá er það stundum tilgreint að henni má breyta með einföldum hætti. Það er rétt. Hins vegar er það markmið (eða kannski draumsýn) Evrópusambandsins að veiðar þess verði arðbærar og ljóst að eina breyting á stefnunni yrði í þá átt. Slíkt yrði Íslendingum afa hagstætt enda þeir einu sem kunna að veiða fisk með hagkvæmum hætti.

Það er því afar óliklegt að umrædd veiðiregla um hlutfallslegan stöðugleika yrði afnumin og eitthvað enn verra byggðakvótakerfi satt á laggirnar. Einu breytingarnar yrðu í þá átt sem Íslendingum eru hagstæðar.

Haraldur Ólafsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 21:07

Titill greinarinnar "Einangrun eða samfélag þjóðanna" er afar skemmtilegur. Orð af þessu tagi tröllriðu umræðu í Noregi fyrir atkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu 1972 og í einhverjum mæli 1994. Í bæði skiptin var aðild hafnað, en einangrunin hefur heldur betur látið bíða eftir sér. Nú er hlegið opinberlega að þessum hræðsluáróðri fortíðarinnar.

Ómar Bjarki Kristjánsson
Akureyri
04/01/2009 - Kl. 21:19

Reglunni um HS verður ekki breytt í fyrirsjáanlegri framtíð og ef ætti að gera það mundi það aldrei gerast sisona í ráðherraráðinu. Why ? Einfaldlega vegna þess að HS reglan er slíkt hryggjarstykki í sjávarútvegsstefnunni að ef slíkt hryggjarstykki yrði fjarlægt muni sameiginlega sjávarútvegsstefnan einnig hverfa ! Svo stór og afdrifarík ákvörðun yrði aldrei tekin nema með viðtæku samráði og samþykki allra hagsmunaaðila sem málið varðar. Alveg kristaltært. Kristaltært.

Þetta er bara hræðsluáróður. Þegar loksins var búið að koma mönnum í skilning um HS - þá var hörfað í þetta vígi. Grafin djúp hola og það á augljóslega að verjast úr þeirri holu í framtíðinni.

En með sjávarútveg almennt þá er oft tilhneiging til að gera of lítið úr sjávarútvegsstefnu esb (það er svona mikil tíska og þykir fínt að agnúast útí hana, ekki bara á íslandi) og gera of mikið úr stórkostleika íslenska kerfisins.

Eh - sjávarútvegurinn íslenski er á hausnum ! Halló. það á að fara að afskrifa svo og svo mikið af botnlausri skuldahít. Botnlausri. Byggðir landsins í rúst útaf kerfinu margar hverjar, þorskstofninn hruninn etc.

Nei nei. Þó að komi einhver grein í econmomist - þá er það ekkert stórisannleikur.

Jóhann F. Kristjánsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 21:20

Ljómandi góð grein hjá þér Benedikt og margar athugasemdir hér ekki síður áhugaverðar.
Mjög þarft að vekja máls á að umræðan um landbúnað er ekki minna mikilvæg en um sjávarútveginn.
Þar sem þið voruð að vitna í greinar í Economist þá langar mig að benda áhugaverða umfjöllun í Time sem ber yfirskriftina "Is the Euro the New Dollar?",
http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1869159,00.html?cnn=yes .

Gísli Ingvarsson
Selfoss
04/01/2009 - Kl. 21:53

Fullveldi þjóðarinnar er mikilvægt. Það er þó lítils virði ef við getum ekki beitt því vegna slæmrar efnahagslegrar stöðu, skorts á bandamönnum og eiginlega hafandi ekki hugmynd um til hvers við höfum það. Mér finnst að fullveldi Íslendinga sé pro forma í dag og ef við gætum okkar ekki þá muni það verða þannig áfram. Besta ráð til að viðhalda fullveldi er að stefna á samstarf við aðrar þjóðir í svipaðri stöðu. ESB hefur raunverulega verið hannað til að margar fullvalda þjóðir geti sæst á sameiginlega grunnviðmiðun sem er dálítið nýtt og djarft litið með augum fortíðar. Afsal fullveldis er ekki málið heldur frekar ákveða þjóðir að deila meðsér ábyrgð fullveldis á sem flestum sviðum. Mannréttindi eiga að koma fyrst. Það er nokkuð sem er óþjóðlegt í raun því hingað til hefur réttur þjóðríkisins og áður konungsvaldsins staðið ofar mannréttindum. Maðurinn í öndvegi er djarft. Þetta er kannski bara innantóm orð segja einhverjir en það verður það ekki í raun.

ESB er ekki skapað til að verða fullkomið í eitt skipti fyrir öll. Í því felst bæði ógnin og bjartsýnin. Á meðan t.d. íslenska stjórnarskráin og þjóðríkið hefur staðnað og á erftitt með að bregðast við nýjum og krefjandi aðstæðum reynir ESB að þróa "sig" stöðugt svo jafnvel hinir langlunduðu verða tortryggnir. Mikið skrifræðisvald er vissulega þegar fyrir hendi og það krefst mikillar leikni að vinna með því og finna sinn farveg í heimi þar sem engin fyrirfram ákveðin valdablokk hefur öll tökin alltaf einsog við höfum hérlendis.

ESB er ekki himnaríki enda ekki ríki í eiginlegum skilningi amk ennþá. Grunneiningarnar eru ennþá þjóðir og hver verður að vinna á sínum forsendum og vinna úr þeim tækifærum sem gefast á sem mestum jafnræðisgrundvelli. Það er reynt að hanna samstarf sem inniheldur svo ólíka þætti sem Svíþjóð og Ítalíu. Vonin stendur til að allir muni á endanum geta nálgast skynsamlegt jafnvægi í samskiptum og að hagsmunir sem flestra íbúa ríkjanna verði tryggðir með sama hætti. Þetta er einsog Útópía en þó ekki, því það er ekkert fyrirmyndar neitt í gangi. Þetta er miklu frekar einsog stríð sem er háð eftir reglum og skynsamlega. Það verður að halda vel utan um sitt. umhverfismál, afbrotamál, efnahagsmál, menntamál allt er í deiglunni. Að við geturm síðan staðið róleg "norðan við stríð" og horft á og tínt til það sem okkur finnst girnilegast er ekki lengur í boði. Við sogumst með og ef við tökum ekki beinan þátt þá verðum við fórnarlömb aðstæðna sem er alls ekki það sem við viljum í raun.

Ég hef marg sagt það áður á bloggsíðum mbl.is að ESB er í sjálfu sér ekki vandamál. Miklu frekar við sjálf og fulltrúar okkar sem hafa af mismiklum heilindum farið með okkar mál sértækt og almennt. Sjávarútvegsmálin eru þar ekkert undanskilin. Þar stendur ekki steinn yfir steini rekstrarlega séð einsog sakir standa. Bara það ógnar núna því fullveldi okkar að fámennur hópur hefur ráðandi stöðu þar og enginn veit hvert það mun leiða okkur og þó stöndum við formlega utan ESB.
Sterkustu rökin fyrir því að fara ekki í ESB eru leiðtogar okkar, sem hafa reynst óhæfir í alltof alvarlegum aðstæðum að það sé hægt að treysta þeim í stærra samhengi.

Loftur Altice Þorsteinsson
Reykjavík
04/01/2009 - Kl. 23:20

Þeir sem mæra sem mest ESB og EMU ættu að kynna sér hvað maður sem starfað hefur fyrir ESB hefur að segja. Bernard Connolly er slíkur maður, sem árum saman starfaði við hjartarætur ófreskjunnar. Hann var síðan rekinn úr starfi hjá ESB fyrir að segja sannleikann í bók sem hann skrifaði í löngu starfsleyfi. Bókin heitir: "Rotten Heart of Europe".

Í ritgerð sem Bernard Connolly skrifaði og hægt er að lesa hér:

http://www.brugesgroup.com/news.live?article=18&keyword=10

segir hann:

"So what will happen when the small countries are made bust by EMU? I can tell you, as someone who spent many years on the inside, that the aim of those who created EMU was to produce a financial crisis that would leave the small countries with no alternative but to sign on the dotted line of a new treaty that would make them, in effect, colonies of France and Germany."

Vita ESB-sinnar nokkuð um hvað þeir eru að tala ? Skilja þeir, að við erum núna í þeim sporun sem Bernard Connolly varaði við fyrir um 10 árum ?

Kári Sölmundarson
Reykjavík
05/01/2009 - Kl. 00:20

Ég ætla enn og aftur að leifa mér að mótmæla því að lítil breyting verði á afkomu Íslendinga af sjáfarútvegi, hún yrði mikil og meiri fyrir þjóðina í heild en fyrir einstaka útgerðamenn.

Mikilvægast er skipting núverandi deilistofna sem undanfarin ár hafa skilað nálægt 30% af útflutningsverðmætum í sjáfarfangs. Þetta er sá hluti fiskveiða sem mestum arði skilar en kallar einnig á mestu fjárfestingarnar bæði á sjó og í landi. Þessir stofnar falla ekki undir HS og því er líklegt að okkar hlutur muni minnka verulega í veiði á þessum stofnum. Við munum einnig missa mest alla samningstöðu vegna nýrra deilistofna þar sem samningstaða okkar innan ESB er ekki góð, má þar nefna makríl. Ef við missum 30% af núverandi afla úr deilistofnum yfir til annarra þjóða mun það þíða 5% minnkun á vöruútflutningstekjum þjóðarinnar.

Það verður mjög einfalt fyrir útgerð frá einhverju ríki Sambandsins (íslenskar einnig) að setja á fót fyrirtæki í t.d. Lúxembúrg sem síðan kaupir skip á Íslandi, mannar það með góðum sjómönnum frá Portúgalskri starfsmannaleigu. Það þarf engan snilling i reikningi til að sjá að laun þessara sjómanna verða líklega ekki samkvæmt íslenskum kjarasamning. Skipið landar líka í spænskt flutningaskip á hafi úti sem fer með aflann til t.d. Marokkó, vigtin sem notuð yrði til að reikna út afla til kvóta er samkvæmt dagbók skipstjóra. Þetta er raunverulegt dæmi sem ég hér nefni þó svo nöfnum hafi verið breytt til að vernda hina saklausu. Þegar þessi verður staðan, hver er þá hagur okkar Íslendinga af því að fá að ákveða með Sambandinu hvað mikið má veiða, þegar aflinn, verðmætin og hagnaðurinn kemur ekki við í okkar hagkerfi. Uppgefinn afli er rangur og stofnarnir hnigna hraðar en við höfum nokkurn tíman séð í sögunni.

Þeir sem hafa upplifað hvernig stefna Sambandsins í sjáfarútvegsmálum er í raun sjá að það á ekkert skylt við það sem er á pappír. Svindl hverskonar er regla frekar en undantekning s.s. við vigtun afla, skráningu aflans, kvótahopp og sniðgöngu kjarasamninga. Þótt að gera megi athugasemdir við sumt í framkvæmd fiskveiðistjórnunarkerfis okkar Íslendinga þá er “svindl” undantekning ekki reglan.

Það er mín niðurstaða, eftir að hafa starfað í sjáfarútvegi undanfarin 17 ár, bæði hér á landi og í Evrópu, að eina leiðin til að vernda okkar fiskistofna og viðhalda því að sjáfarútvegur sé ein af stöðum samfélagsins sé að standa utan við Sambandið.

Kári Sölmundarson
Reykjavík
05/01/2009 - Kl. 00:27

Ég biðst afsökunar á F-inu, Bill Gates eitthvað að stríða mér:-)

Haraldur Ólafsson
Reykjavík
05/01/2009 - Kl. 00:42

Í lok landbúnaðarkaflans segir:

"Ætla má að ES aðild sé jákvæð fyrir neytendur og skattgreiðendur."

Vera má að höfundur sé hugsi þetta aðeins í tengslum við íslenskan landbúnað, en aðkoma skattgreiðenda er önnur og meiri. Miklu meiri. Evrópusambandið rekur viðamikið og stækkandi stjórnkerfi og enn viðameira niðurgreiðslu- og styrkjakerfi. Það greiða skattgreiðendur. Þótt nú sé ágjöf á Íslandi er ekki ástæða til að ætla annað en að til lengri tíma litið yrðu Íslendingar með tekjuhærri félögum í sambandinu. Þeir fengju svo sannarlega að greiða sinn skerf.

Til viðbótar greiðslum í núverandi rekstur kæmi svo krafa sem byggir á 49. grein Lissabonsáttmálans sem líklega verður samþykktur innan tíðar. Hún lýtur að skyldu aðildarríkja til framlags til hernaðar. Óraunhæft er að reikna með að sambandið mundi veita Íslandi undanþágu til frambúðar á því sviði. Sé miðað við að svipað hlutfall tekna ríkissjóðs færi til þeirra mála og t.d. í Frakklandi mættu íslenskir skattgreiðendur reikna með að bæta á sig 40-50 milljörðum á ári.

Síðast en ekki síst: Þegar litið er til Lissabonsáttmálans í heild sinni og þess valdaframsals sem þar á sér stað frá hinum smærri til hinna stóru má vera ljóst að íslenskir skattgreiðendur yrðu komnir upp á náðina hjá stjórnendum sambandsins - aðilum sem þeir hafa engin tök á að kjósa burt.

Herdís Sigurðardóttir
Seltjarnarnes
05/01/2009 - Kl. 05:07

Sæll Benedikt.
Held einmitt að einangrunin sé ein helsta ástæða þess að halda sig utan við samband á borð við ES. Hafa jaðarhópar einhverntímann setið í fyrirrúmi þegar hart er í ári? Þú gætir ímyndað þér að sambandið væri stórfjölskylda. Við myndum ekki ráða neinu um hverjir fá fyrstu bitana. Hvað er vægi Íslands aftur í atkvæðagreiðslu? Núll komma fjögur prósent eða álíka. Þú talar um þróun. Allar efnahagsspár fyrir sambandið benda á neikvæða þróun. Ég spyr því: af hverju að sækja um aðild'? Allt of margir spyrja af hverju ekki. Krónan mun taka við sér. Vantrúarmenn hér á landi eru alltof margir, enda flestallir útrásarmannana búsettir erlendis mestallt árið. Ég trúi því, að ef við losnum við þetta fólk úr landi, (ISG sérstaklega), þá náum við að dafna. Ég tala nú ekki um ef sjálfstæðisflokkurinn fenfi mótefni við þessum einkavæðingavírus sem tröllríður öllu. Það á ekki að einkavæða gróðann og félagsvæða tapið. Það á að styðja við einkaframtak en félagsvæða stoðkerfi samfélaga. Því maðurinn er ekki eyland, heldur einstaklingur en þó hluti af heild.

Elvar Eyvindsson
Hvolsvöllur
05/01/2009 - Kl. 08:49

Ég held að stærstur hluti sveiflna í hagkerfinu, sem menn kvarta mikið yfir, sé einhæfum atvinnuvegum að kenna sem og háu hlutfalli utanríkisviðskipta. Sveiflurnar koma fram hvort sem Krónan er notuð eða einhver annar gjaldmiðill. Ef við notum Krónuna þá sveiflast hún og hjálpar til í lægðum, dreifir tekjum og keppir að aukinni atvinnu. Ef við notum gjaldmiðil sem ekki tekur mið af okkar stöðu þá koma niðursveiflurnar fram í atvinnuleysi sem mjög erfitt gæti verið að vinna bug á. Ég veit að þetta hefur ekki gengið vel núna lengi og væri ágætt ef glöggir menn eins og Benedikt og fleiri nýttu hugarorku sína til að finna leiðir til að Krónan gengdi hlutverki sínu sem best.

Að verða útkjálki þess stórveldis sem Evrópa vonast til að verða finnst mér ekki freistandi hugmynd. Íslendingar hampa ekki sérstaklega sínum eigin útkjálkum og hvers vegna ættu Evrópuþjóðirnar að gera slíkt? Við höfum yfir að ráða gífurlegum auðlindum til lands og sjávar, auðlindum sem hafa gert okkur að einni ríkustu þjóð í heimi. Það er annað mál hvernig við glutruðum því niður en enginn sem segir að við getum ekki náð fyrri stöðu.

Mér finnst ekki að ég eigi að taka afstöðu til aðildar út frá minni einu atvinnugrein sem er landbúnaður. Það finnst mér heldur ekki að aðrir eigi að gera. Ef það væri ljóst að eina vitið fyrirr Íslendinga væri að ganga í ESB þá mundi ég ekki reyna að standa í vegi fyrir því út frá eigin smáum hagsmunum. Ég hef hins vegar ekki séð þetta ljós og finnst afar hæpið að við eigum að skoða það út frá krónum og aurum.

Hvað varðar landbúnaðarþátt Benedikts hér að ofan þá má ég til með að benda á að til eru þær landbúnaðarvörur sem engum innflutningshömlum eru háðar hér á landi, eru ekki einu sinni framleiddar hér en eru engu að síður rándýrar. Þegar ég hef fengið haldbæra skýringu á því hvers vegna þær hafa ekki staðið sig betur í verðsamkeppni við Evrópu en raun ber vitni skal ég vera til viðtals um óhagkvæmni landbúnaðar. Að setja fólk í sérstakan kassa fyrir neytendur og skattgreiðendur, en þetta eru jú Íslendingar og ég er einn þeirra, sýnir viljaleysi til að skilja lífið í landinu og þau víðtæku áhrif sem landbúnaður hefur á það. Það er hins vegar mikill galli að vera háður styrkjakerfi ríkisins en því miður er það ekki betra í Evrópu. Þar vakir stóri bróðir vakir yfir fótsporum manna með gerfihnattamyndum og byggir upp heila atvinnugrein manna sem hjálpar bændum að fylla út eyðublöð. Síðan fer orkan í að svindla á kerfinu.

Ómar Bjarki Kristjánsson
Akureyri
05/01/2009 - Kl. 15:08

Að sjálfsögðu mun samkomulag um deilistofna verða á svipuðum nótum og nú er. Innganga í ESB mun litlu breyta þannig séð. Alveg eins og í norsa samningnum 1994 þar sem allt hélst sirka óbreitt. Jafnvel mun ísland hagnast til langs tíma litið. Hver veit. En náttúrulega munu íslendingar tælega getað hagað sér með óábyrgum hætti eins og þeir hafa gert undanfarið viðvíkjandi makrílstofnin. Skiljanlega auðvitað. (en það er faktískt alveg sérmál og sérstakt rannsóknarefni)

Annað, einhver talar um að ísland muni verða neytt til að greiða 40-50 milljarða á ári til esb vegna framlags til hernaðar - er fólk brjálað ? Þvílík endemis steypa.

"Will the Treaty create a European army?

No. Military capabilities remain in national hands. The Treaty foresees that Member States can make available civilian and military resources to the Union for the implementation of its Common Security and Defence operations. However, any Member State has the right to oppose such operations and all contributions to them will be always on a voluntary basis.

A group of Member States who are willing and have the necessary capability will be able to undertake disarmament operations, humanitarian and rescue tasks, military advice and peace-keeping tasks. No Member State can be forced to participate in such operations.
http://europa.eu/lisbon_treaty/faq/index_en.htm#15

Eg held það sé best að hætta bara við alla esb umræðu. Hvað þá einhverjar kosningar og sona. Gengur ekkert. Það eru þvílíkar ranghugmyndir og steypt malbik í gangi að stór hluti íslendinga er einfaldlega ekki fær um að mynda sér raunhæfa skoðun.

Já já, það er grimmt að segja þetta - en sannleikurinn er oft sár.

Sigurjón Benediktsson
Húsavík
05/01/2009 - Kl. 19:54

Góð og skilmerkileg grein hjá Benedikt eins og við mátti búast. En ég er honum auðvitað ósammála. Við þessar aðstæður okkar er ekkert með Evrópusambandið að gera. Það er okkur óvinveitt eins og dæmin sanna, Umræður og enn frekar viðræður tefja aðeins nauðsynlega endurskoðun á gjaldmiðli okkar.
Það er lýgi að ég sé á Húsavík. Ég er í Noregi að vinna við tannlækningar, kynna mér málin hér og upplifa frið og ró norskra fjarða. Þeim er ekki sama um hvað er að gerast heima. Draumur þeirra um sterka samvinnu landa sem ráða yfir mestöllu N-Atlantshafi er í uppnámi. Grænland og Færeyjar hljóta líka að endurskoða vináttu við hverfula íslenska þjóð. Hagsmunir Evrópusambandsins fara ekki saman við hagsmuni þessara ey -og strandríkja.
Norðmenn hafa löngum verið okkur erfiðir "vinir". En þeir hafa aldrei fórnað okkur. Líklega er þetta inlegg of tilfinningaríkt fyrir grjótharða Sambandssinna. En er aldrei pláss fyrir aðra hagsmuni en peninga og efnahag. Er ekki lengur til stolt, reisn eða traust? Erum við komin svo langt niður að við eigum Sambandið skilið?
Af hverju ganga ekki Sambandssinnar í Samfylkinguna.......geislaBaug Evrópusambandsins? Er ekki gaman þar?

Jón B. Lorange
Kópavogur
05/01/2009 - Kl. 21:40

Þessi grein Benedikt er gagnlegt innlegg í ESB umræðuna.

Hins vegar finnst mér hann meðhöndla landbúnaðarmálin ódýrt og senda þeim þúsundum landsmanna, sem hafa lifibrauð af því að yrkja landið og framleiða hágæðavöru, heldur kaldar kveðjur svona í upphafi ársins. Mér finnst ég því tilneyddur til að leggja orð í belg.

Það er skammtímagróði að lækka matvöruverð hér tímabundið vegna niðurfellingu verndartolla (hugsanlega 10 til 15% miðað við reynslu Finna) og kaupa á erlendri matvöru ofan í landsmenn með tilheyrandi vöruflutningum til landsins.

Hér er þó mikilvægari að horfa til lengri framtíðar. Hvað með matvæla- og fæðuöryggi landsmanna þegar búið verður að leggja innlenda landbúnaðarframleiðslu í rúst? Hvað með halla á viðskiptum við útlönd vegna kaupa á erlendum matvælum með dýrmætum gjaldeyri? Hvað kosta mótvægisaðgerðir til að bæta landsbyggðinni upp tekjumissi af framleiðslu íslenskra matvæla, en þessi framleiðsla á sér helst stað í hinum dreifðu byggðum? Er það svarið að við eigum bara að sækja um byggðastyrki til ESB til að mæta þessu öllu? Hvað varð um stoltið? Hvaðan koma þeir fjármunir ef ekki frá aðildarríkjunum sjálfum, eða er ESB farin að prenta peninga?

Þá kemur gullkornið hjá Benedikt: "Allt bendir til þess að umbætur í landbúnaði verði Íslendingum til góðs." Er það sem sagt skoðun þín Benedikt að með inngöngu í ESB og innleiðingu hinnar sameiginlegu landbúnaðarstefnu ESB (Common Agricultural Policy - CAP) að þá sé verið að innleiða umbætur í landbúnaði? Eru þær umbætur fólgnar í verksmiðjubúskap, flóknu styrkjakerfi sem aðeins sérmenntaðir ESB ráðunautar skilja til fulls og með kostnaðarsömu eftirlitskerfi á kostnað skattgreiðenda? Stefnir ekki í nægt atvinnuleysi þó ekki sé bætt við þeim þúsundum sem hafa atvinnu af landbúnaði á Íslandi? Reiknar Benedikt með kostnaði ríkisins vegna atvinnuleysisbóta fyrir skattgreiðendur þegar hann telur það Íslendingum til góðs að leggja niður íslenskan landbúnað?

Að síðustu finnst mér Benedikt gleyma aðalatriði málsins sem er þetta. Með inngöngu í ESB afsala Íslendingar sér forræði yfir landbúnaðar- og sjávarútvegsmálum til sameiginlegrar ákvörðunartöku ESB. Er það í anda sjálfstæðisstefnunnar að færa vald yfir eigin málum til Brussel? Það kann hins vegar svo komið fyrir íslenskri þjóð að vegna þess hve íslenskir ráðamenn hafi svo illa klúðrað hér landsstjórninni á síðustu misserum og árum að okkur er ekki annar kostur fær en að afhenda öðrum lyklavöldin að auðlindum þjóðarinnar. Er það virkilega skoðun sjálfstæðismanna að Sjálfstæðisflokkurinn geti ekki lengur varið efnahagslegt sjálfstæði þjóðarinnar?

Hjörtur J. Guðmundsson
Reykjavík
06/01/2009 - Kl. 09:03

Ég vil taka undir með Jóni B. Lorange og alveg sérstaklega síðasta hlutanum. Í því sambandi má bæta við að það er ekki nóg með að með innlimun í Evrópusambandið værum við að afsala okkur yfirráðum yfir náttúruauðlindum okkar og stjórn velflestra okkar mála til stofnana sambandsins og undir sameiginlega ákvörðunartöku eins og það er kallað heldur sitja ríki Evrópusambandsins ekki einu sinni við sama borð í þeim efnum. Möguleikar einstakra ríkja sambandsins fara eftir því hversu fjölmenn þau eru, því fámennari, því minni möguleikar. Að auki hefur sífellt fækkað þeim sviðum á undanförnum árum þar sem krafizt er einróma samþykkis ríkjanna og fyrirhugað er að þeim fækki mikið í nánustu framtíð. Þetta er kallað að einfalda ákvörðunartöku innan Evrópusambandsins á fallegu máli en kemur eðli málsins samkvæmt minni ríkjum sambandins sérstaklega illa.

Sjá nánar um vægi Íslands innan Evrópusambandsins hér:

http://www.evropunefnd.is/adsent/2009/01/05/hvert-yrdi-vaegi-islands-innan-esb/

Hjörtur J. Guðmundsson
Reykjavík
06/01/2009 - Kl. 09:05

"Möguleikar einstakra ríkja sambandsins fara eftir því hversu fjölmenn þau eru, því fámennari, því minni möguleikar."

Þessi setning átti að vera svona:

"Möguleikar einstakra ríkja sambandsins til þess að hafa áhrif innan stofnana þess fara fyrst og fremst eftir því hversu fjölmenn þau eru, því fámennari, því minni möguleikar"

:)

Gunnar Dofri Ólafsson
Reykjavík
06/01/2009 - Kl. 09:48

Sælir, samherar og aðrir

Fyrst við erum komin í leikinn "vitnum í The Economist", þá langar mig að benda á nokkur atriði. Í fyrsta lagi þykir mér tilvitnun Benedikts í þetta ágæta tímarit til þess fallin að styðja ákveðinn málstað, eins og við mátti búast. Í þessari sömu grein stendur einnig:

Haven or trap?

In fact, some existing members are struggling with the rigours of a currency union. When a country’s wage costs rise too quickly, it can no longer recover lost competitiveness through a lower exchange rate. That is a concern because wages in some euro-area countries look dangerously out of whack. Unit labour costs in the zone rose by 14% between 1999 and 2007, according to a recent article in the ECB’s Monthly Bulletin. But in Greece, Ireland, Italy, Portugal and Spain, they rose by 10-20 percentage points more (see chart 1). That makes it harder for firms in these countries to compete with rivals in the rest of the euro area.

This group is suffering badly in the downturn. Housing busts in Ireland and Spain have crushed domestic demand. Tax receipts that had been swollen by booms in consumer spending and housing have shrivelled. With unemployment rising too, public finances are worsening. Portugal has struggled to dig itself out of the rut it fell into when its convergence boom turned to bust in 2000. Greece, like Portugal and Spain, has a big current-account deficit. Italy has a smaller trade gap but, like Greece, has huge public debt. As the prospects for economic growth fade, investors are starting to demand far higher interest rates for holding their sovereign debt than for the safest German government bonds (see chart 2).

Although all the euro area’s members, including super-competitive Germany, are troubled, recovery is likely to prove most difficult where wage growth has run far ahead of productivity gains. Firms will find it harder to dislodge cheaper imports from their home markets and will struggle to keep up with their euro-area peers abroad. The old remedy of a lower exchange rate is no longer available. For that reason “it is far from self-evident that it is better to be inside the euro than outside it,” says Francesco Caselli, of the London School of Economics. In 1992, the last time Europe lived through such currency-market squalls, both Britain and Italy were forced to devalue their currencies against other EU nations. Neither country regretted it, says Mr Caselli.

Takið sérstaklega eftir orðunum: "it is far from self-evident that it is better to be inside the euro than outside it"

Greinina má í heild nálgast hér: http://www.economist.com/world/europe/displaystory.cfm?story_id=12851352

Einnig þykir mér vert að minnast á Charlemagne-greinarnar, þar sem gjarnan er fjallað um einhverjar ófarir í stjórnun Evrópusambandsins. Þessi vakti athygli mína fyrir nokkrum vikum. Ef þið nennið ekki að lesa alla greinina, lesið síðustu klausuna. Þá nennið þið að lesa alla greinina:

No room in the ark

The euro may not be quite as safe a haven as enthusiasts are claiming

FOR those fond of gloating, the story of Noah’s ark is an unsatisfactory read. As the waters rise, no mention is made of sinners thumping on the ark’s closed doors, pleading to board. Nor during the flood itself do we see Noah cruising past small boats, filled with once-proud folk who thought they could go it alone. Happily, fans of smugness have been given a second chance by today’s financial crisis, and specifically by much coverage of Europe’s single currency, which has depicted the euro as an unsinkable safe haven for the 15 countries that use it.

Editorials with such headlines as “L’euro protecteur” have appeared in big continental newspapers, arguing that “the evidence is irrefutable: the costs of staying out of the euro are high.” Commentators have pointed at European countries like Hungary, Iceland and Denmark that are not in the euro, and whose national currencies have come under attack. Such countries now have “only one dream”, it is suggested: to get into the euro and shelter from the storm. The boldest even predict that Eurosceptic Britain will end up joining the euro, perhaps in return for a European Union rescue of its banks. Boosters of euro-area enlargement have also called for the rules on admission to be loosened, so that countries can climb aboard the euro-ark sooner.
Click here

In Britain Eurosceptics take an alternative view (tinged with their own variety of smugness). They have been dusting off old headlines about the break-up of the single currency, after the gap widened dramatically in recent weeks between Germany’s bond yields and those that Italy and Greece were offering on government debt. The market seems to be saying that Italy and Greece cannot be trusted to share a currency with Germany, these sceptical commentators concluded: they will either default on their debts or crash out of the single currency or (most likely) both.

In truth, the gloating is not justified on either side. Euro membership is certainly not a panacea. It can store up trouble by reducing pressure for structural reforms, says Simon Tilford of the Centre for European Reform, a London-based think-tank. For example: thanks to low euro interest rates, Italy can service its debts more cheaply. But without the option of devaluing its own currency, its competitive weakness is being cruelly exposed.

For countries that are catching up fast with richer neighbours, euro membership can bring interest rates that are low or even negative in real terms, fuelling credit booms. This happened in Spain and Ireland, says Jean Pisani-Ferry of Bruegel, a Brussels think-tank. The same would apply in Bulgaria now if it were to join the euro (as it is keen to do). Domestic policies matter, whether you are in or out of the single currency, he says. So does a country’s level of development.

Yet if they are honest, Eurosceptics should also admit that their case has taken some knocks lately. They spent years praising little Iceland for its Viking-raider approach to international business and its refusal to join the EU. Opinion polls now show that a majority of Icelanders would like to join the EU, which is no surprise. And membership of the euro does seem to have protected small, open economies with big banking sectors, such as Belgium, Luxembourg and Ireland, from potential runs on their currency—a lesson that outsiders are not being slow to draw.

The euro area has eliminated currency crises within its borders, says Joaquín Almunia, the economics commissioner. Being the world’s second currency brings added clout just now. But Europeans have also learned that there is no such thing as a “decoupling” from a crisis that began in America, so a single currency cannot, on its own, protect Europeans from external shocks. The euro will not rescue members from a crisis that combines problems in the financial system with a nasty recession, “a mix that we have never tackled in our lifetimes,” notes Mr Almunia.

The spreads between euro-area bond yields were “worrying” when they kept growing day after day, the commissioner admits. But now the gaps have stabilised. In his view, they could even become positive phenomena, as the markets start sending useful signals to uncompetitive or profligate countries. A year ago the markets simply did not pay close attention to such things, he argues. Now they are warier of risk and hunting for assets that can be turned into cash without the danger of suddenly losing value.
Let some in, maybe

Nor is there going to be any sudden enlargement of the euro area. The European Commission has been inundated with calls to ease requirements for euro entry but will not consider this. Denmark may be a special case. Its decision to stick with a krone pegged tightly to the euro has left it with a purely notional form of independence. Now the global downturn and speculative attacks have forced Denmark to raise interest rates way above euro-area rates. It is “illogical” to remain outside, admits a senior Danish official. The government is trying to win over a sceptical left-wing party to the cause; it could hold a referendum on the euro next year, with a view to joining as soon as 2010.

In contrast, Icelandic ministers visiting Brussels have been told, firmly, that euro membership cannot happen unless they join the EU first, a process that would take some years. Beyond that, governments within the euro area are now warier of enlargement. If Hungary and Poland want to join, “we must stick to the treaties,” says one senior national official. That requires applicants to meet all the Maastricht criteria, including two years of close alignment against the euro.

The euro’s defenders are convinced that the currency will still be there at the end of the crisis. That is a reasonable bet. But public support for the euro may still be painfully tested as economies deteriorate. Over-high expectations cannot help. Calling the euro a haven from the storm is not just economic nonsense. It is political bad sense, since nobody is going to be sheltered from this deluge. Voters need to understand that, now.

Haraldur Ólafsson
Reykjavík
06/01/2009 - Kl. 10:00

Í Lissabonsáttmálanum segir orðrétt m.a.:

"The common security and defence policy shall be an integral part of the common foreign and security policy. It shall provide the Union with an operational capacity drawing on civilian and military assets. "

"Member States shall make civilian and military capabilities available to the Union for the implementation of the common security and defence policy, to contribute to the objectives defined by the Council. "

"Member States shall undertake progressively to improve their military capabilities."

Það mun engum innanbúðarmanni í ES þykja ósanngjarnt þótt fyrirmæli komi til Íslendinga um hernarðaruppbyggingu. Verði mótmælt munu menn spyrja: "Lásuð þið ekki stjórnarskrá sambandsins áður en þið genguð inn?" Hernaðaruppbygging kallar á mikil útgjöld og upp koma siðferðileg álitamál svo vægt sé til orða tekið.

Hjörtur J. Guðmundsson
Reykjavík
06/01/2009 - Kl. 22:17

Annars sem svar við fyrirsögn Benedikts þá vil ég samfélag þjóðanna, þjóða heimsins alls, ekki bara þeirra sem búa á litlum hluta hans sem kallast Evrópusambandið. Á móti vil ég alls ekki að ísland einangrist innan tollabandalagsins og verðandi stórríkisins Evrópusambandsins.

Hinrik Pálsson
Garðabær
07/01/2009 - Kl. 14:19

Þakka þér fyrir góða grein Benedikt, ég get tekið undir flest ef ekki allt sem kemur þar fram. ESB er langt því frá fullkomið eða allsherjarlausn.

Ég vil vekja athygli manna á því að Íslendingar myndu "neyðast" til að afnema ýmis heimatilbúin viðskiptahöft með inngöngu í ESB, auk þess sem notkun evru í stað krónu myndi verða til mikilla bóta fyrir neytendur og fyrirtæki. Með auknu frelsi er því von til þess að hér muni ná að blómstra meira og fjölbreyttara atvinnulíf en áður.

Mér líst ekki sérlega vel á þá framtíðarsýn sem blasir við ef við kjósum að standa utan við ESB. Við munum þá þurfa að reiða okkur fyrst og fremst á sjávarútveginn til tekjuöflunar, en sú mikilvæga atvinnugrein er því miður í miklum vanda og hefur verið ansi brokkgeng, t.d. vegna þess að ástand fiskistofna hefur kallað á mikinn niðurskurð aflaheimilda. Svo hefur rekstur margra sjávarútvegsfyrirtækja verið með þeim hætti að þau ramba á barmi gjaldþrots vegna óhóflegrar skuldsetningar og ekki útséð með hvernig þau koma út úr þeirri orrahríð.

Margir hér hafa í spjallþræðinum minnst á að við eigum ekki að loka okkur inni í tollabandalagi með öðrum ESB ríkjum. Þrátt fyrir að hafa haft alla möguleika á því að afnema tolla og höft hér sjálf, þá er það staðreynd að tollmúrar á Íslandi eru miklu hærri og víðtækari en í ESB. Innganga í ESB yrði því mikið framfaraskref, enda virðist ekkert bóla á áhuga íslenskra stjórnmálamanna á að afnema tollageðveikina sem hér hefur viðgengist.

Sjálfstæðiflokkurinn leiddi íslensku þjóðina inn í 20. öldina, en hann má ekki verða sá flokkur sem sér til þess að við komumst ekki þaðan og áfram inn í þá 21.

Hermann Guðmundsson
Hafnarfjörður
07/01/2009 - Kl. 16:07

Ég get tekið undir flest af því sem talið er upp sem kostir og gallar aðildar.

Mér er hins vegar ofarlega í huga það sem við mig sagt fyrir nokkrum dögum um fiskveiðarnar:
" Af hverju ættu íslenskar útgerðir að gera út frá Íslandi þegar markaðurinn er að mestu leyti innan Evrópu."

Væri ekki rökrétt að gera út frá UK eða Hollandi, landa aflanum þar og það sem þarf að fara til Asíu kemst beint í skip. Ef að stór hluti núverandi þjóðartekna okkar kemur ekki inní hagkerfið þá verður hér gríðarleg skerðing lífskjara.

Væri okkur heimilt t.d. að skylda löndun á afla í íslenskum höfnum?

Hjörtur J. Guðmundsson
Reykjavík
07/01/2009 - Kl. 21:03

Hinrik:
Ekki lízt mér á 21. öldina ef forsendan fyrir því að komast inn í hana er ólýðræðislegt, yfirþjóðlegt, miðstýrt, þunglamalegt skriffinskubákn eins og þú telur greinilega vera.

Björn Jónsson
Reykjavík
09/01/2009 - Kl. 12:28

Mig langar að þakka fyrir vandaða og góða grein. Hér er kjarninn greindur frá hisminu. Ég vil taka undir orð Benedikts um að skýrsla Evrópunefndarinnar sem Björn Bjarnason stýrði sé gagnlegur grunnur að uppbyggjandi umræðu um ES. Hún veitir svör við mörgum spurningum sbr. pistilinn hér á síðunni „Um hvað snýst aðild að Evrópusambandinu? Spurningar og svör.“

Mér finnst ábending Herdísar Sigurðardóttur um að ímynda sér að „sambandið væri stórfjölskylda“ nokkuð góð. Í minni fjölskyldu styrkjum við hvert annað og smæstu einstaklingarnir fá mesta athygli og umönnun enda þurfa þeir hennar mest við. Í veislum stórfjölskyldunnar gæta gestgjafar þess að gestirnir fái fyrst og að enginn fari svangur frá borði. Það þykir ókurteisi að gína yfir bestu bitunum eða hrifsa þá til sín.

Haraldur Ólafsson hlær opinberlega og afgreiðir pistilinn sem hræðsluáróður. Það er þó jákvætt að Haraldur telur „[að ekki sé] ástæða til að ætla annað en að til lengri tíma litið yrðu Íslendingar með tekjuhærri félögum í sambandinu.“ En Haraldur virðist hins vegar ekki viljugur til að borga sinn skerf til bandalagsins.

Í vandaðri athugasemd sinni um Lissabon sáttmálann sem Haraldur telur réttilega að muni taka gildi innan tíðar þá vitnar hann í 49 grein. Ég fletti að gamni upp á grein 49 og hún hefst á þessum orðum „Any Member State may decide to withdraw from the Union in accordance with its own constitutional requirements.“ Þá rifjaðist upp fyrir mér að Grænlendingar gengu úr ES m.a. vegna fiskveiðihagsmuna sinna. Hvernig gengur hjá þeim að fiska í dag? Ég sá að þetta gat nú tæpast verið greinin sem að Haraldur vildi vitna í svo ég leitaði og fann svo loks greinina og er hún merkt nr. 28 í minni útgáfu af Lissabonsáttmálanum.

Haraldur talaði um hræðsluáróður. Ég hef oft heyrt þetta orð af vörum þeirra sem tala gegn ES. Ég fór að kynna mér áróður og komst að því að til eru margs konar leiðir til þess að koma villandi upplýsingum áleiðis. Hér eru nokkur dæmi:

a)Hræðsluáróður; reynt að afla stuðnings með því að vekja hræðslu í brjóstum almennings.

Skoðum orð Haralds: „Verði mótmælt munu menn spyrja: "Lásuð þið ekki stjórnarskrá sambandsins áður en þið genguð inn?" Hernaðaruppbygging kallar á mikil útgjöld og upp koma siðferðileg álitamál svo vægt sé til orða tekið.“

b)Fánaáróður; reynt að réttlæta skoðanir með því að höfða til föðurlandsástar.

Skoðum orð Haralds: „Það mun engum innanbúðarmanni í ES þykja ósanngjarnt þótt fyrirmæli komi til Íslendinga um hernaðaruppbyggingu.“

c)Slæm rökfræði.

Skoðum orð Haralds: „Orð af þessu tagi tröllriðu umræðu í Noregi fyrir atkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu 1972 og í einhverjum mæli 1994. Í bæði skiptin var aðild hafnað, en einangrunin hefur heldur betur látið bíða eftir sér.“

Í minni þýðingu hljómar þetta svona:

a)Það er hræðsluáróður í Noregi
b)Norðmenn höfnuðu ES samningnum
c)Norðmenn eru ekki einangraðir

Lítum á annað dæmi

a)Það er hræðsluáróður í Danmörku
b)Danir samþykktu ES samninginn
c)Danir eru ekki einangraðir

hmmm!

d)Tilvitnanir teknar úr samhengi; reynt að breyta eðli greina með því að birta aðeins hluta þeirra.

Skoðum eina tilvitnun Haraldar í Lissabon sáttmálann. Orðin innan svigans eru þau sem hann kýs að birta.
„(The common security and defence policy shall be an integral part of the common foreign and security policy. It shall provide the Union with an operational capacity drawing on civilian and military assets. )The Union may use them on missions outside the Union for peace-keeping, conflict prevention and strengthening international security in accordance with the principles of the United Nations Charter. The performance of these tasks shall be undertaken using capabilities provided by the Member States.“

Það eru nokkrar greinarnar í Lissabonsáttmálanum og mörg matarholan fyrir þá sem vilja klippa og líma til þess að fá út það sem þeir vilja. En ef samningurinn er lesinn á heildstæðan máta má sjá að ferlið er ekki eins svarthvítt og Haraldur lætur liggja að. Tökum sem dæmi grein 28 C sem fjallar um skyldur aðildarríkja í öryggismálum:

„Within the framework of the decisions adopted in accordance with Article 28 B, the Council may entrust the implementation of a task to a group of Member States which are willing and have the necessary capability for such a task. Those Member States, in association with the High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy, shall agree among themselves on the management of the task.“

Það er nefnilega svo að ES er hægt og sígandi að þróast í varnarbandalag. Evrópska varnarmálastofnunin er mjög vaxandi. Eins og þeir Jón Hákon og Einar benda á í góðri úttekt í drögum um öryggismál er EDA aðeins á framlögum til eins árs í einu. Hún er þó tilgreind með nafni í Lissabonsáttmálanum oftar en einu sinni og er það vísbending um að hún verði föst stofnun ES. Einnig hafa framlög til hennar aukist og starfsmönnum fjölgað töluvert á síðustu árum.

Til upplýsingar fyrir Harald Ólafsson þá eru Norðmenn aðilar að EDA svo ekki óttast þeir kröfur ES um hernaðaruppbyggingu.

 

Bæta við athugasemd

Vinsamlegast ritið fullt nafn, ekki gælunöfn eða skammstafanir
 
Evrópunefnd Sjálfstæðisflokksins
Vefur Sjálfstæðisflokksins  -  Hafa samband

Sjónarmið aðildarfélaga og einstaklinga
Sjálfstæðisflokkurinn
Háaleitisbraut 1 - 105 Reykjavík - 515 1700