Ragnheiður Ríkharðsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, spurði Styrmi Gunnarsson að því á fundi auðlindahóps Evrópunefndarinnar í Valhöll 5. janúar sl. hvort hann teldi ekki hættu á því að til yrði nýr hægriflokkur sem byggði á grunngildum Sjálfstæðisflokksins en stefndi að því að Ísland yrði hluti af Evrópusambandinu. Það er við hæfi að minna Ragnheiði á að slíkur flokkur myndi ekki og gæti ekki byggt á grunngildum Sjálfstæðisflokksins, í bezta falli aðeins að hluta til.
Helzta grunngildi Sjálfstæðisflokksins hefur frá upphafi verið að standa vörð um sjálfstæði og frelsi Íslands. Það er ekki að ástæðulausu að Sjálfstæðisflokkurinn er kenndur við sjálfstæðið og að grunnstefna hans hafi verið kölluð Sjálfstæðisstefnan. Það er deginum ljósara að innlimun í Evrópusambandið þýddi endalok íslenzks sjálfstæðis. Það þarf ekki mikla þekkingu á eðli sambandsins til þess að gera sér grein fyrir þeirri staðreynd.
Ef Sjálfstæðisflokkurinn tæki þá ákvörðun á landsfundi sínum í lok þessa mánaðar að taka stefnu á Evrópusambandið, sem ég hef notabene enga trú á að hann geri, væri eðlilegt að næsta ákvörðun sneri að því að breyta nafni flokksins og ennfremur nafninu á grunnstefnu hans. Flokkur sem stefndi að endalokum íslenzks sjálfstæðis gæti ekki kennt sig við þetta sama sjálfstæði. Það er væntanlega öllum ljóst.
Sjálfstæðisflokkurinn er klofinn í tvennt. Það eru þeir sem skrifa með z og þeir sem nota ekki setu. Þessi tilhneyging virðist endurspeglast í mismunandi afstöðu til margra stórra mála. Z hópurinn er hávær og fyrst og fremst íhaldssamur. Þeir telja að viðfangsefni sjálfstæðis og lýðræðis séu þau sömu í dag og þau voru fyrir 50-100 árum síðan. Flest virðum við skoðanir þeirra, enda málsvarar gamla tímans nauðsynlegir og hefðu gjarnan mátt vera háværari undanfarin ár.
Gallinn við Z hópinn er að þeir virðast ekki skynja samfélagið og vandamál þess í dag. Við þekkjum öll þá tilfinningu að allt var betra í gamla daga, en í dag eru þeir dagar liðnir... segir sig sjálft. "Gömlu dagar". Vandamál okkar í dag eru heimurinn hefur verið að breytast og við höfum ekki náð að fylgja því eftir. Reyndar höfum við alltaf verið svolítið eftir á. Það þarf ekki nema að skoða byggingarlist og húsnæðiskost undanfarin 500 ár til að sjá að við höfum alltaf „verið hann" í eltingarleik þróunarinnar. Loksins þegar við töldum okkur hafa "náð", þá sprungum við á limminu og þurfum að byrja að elta aftur. Nú höldum við áfram að elta, en í rangri deild. Okkur langar til að sigra KR, en erum í 3. deildinni og eigum því ekki þess kost að sigra þennan leik.
Við þurfum að koma okkur í sömu deild. Leyfum Z mönnum að hafa sínar skoðanir og sínar hugsjónir. Við hin verðum hins vegar að gera okkur grein fyrir því að innganga í bandalag með öðrum Evrópuþjóðum er síður en svo andstætt grunngildum Sjálfstæðisflokksins. Innganga í ESB er einmitt til að standa vörð um sjálfstæði þjóðarinnar og frelsi íslands. Er einstaklingur á Ísafirði ekki sjálfstæður einstaklingur af því að hann býr í sveitarfélagi sem setja honum reglur og leggja á hann kvaðir? Er sveitarfélag ekki sjálfstætt af því að það þarf að lúta landslögum? Er þjóð ekki sjálfstæð af því að hún tekur þátt í alþjóðlegu samstarfi sem leggur kvaðir á þjóðina vegna sameiginlegra hagsmuna heildarinnar?
Ég skil vel hvers vegna lítil sveitarfélög kjósa gjarnan að sameinast ekki stærri nágranna. Ástæðan er fyrst og fremst ótti við hið óþekkta. Menn kjósa frekar að hafa það sem menn þekkja. Menn kjósa Z. Til undantekninga heyrir þó að sameinuð sveitarfélög kjósi að klúfa sig aftur í sundur. Sama á við um ESB. Flestar þjóðir ganga í gegnum deilur og klofna í afstöðu sinni til inngöngu. Eftir inngöngu kjósa menn ekki að snúa til baka. Auðvitað er alltaf ákveðinn hópur sem er á móti, en hér er ég að tala um að engin dæmi eru um að lýðræðisleg niðurstaða þjóðar sé að segja skilið við ESB eftir að þangað er komið.
Nútímin felst í auknu samstarfi þjóða. Við getum valið að taka ekki þátt í þeirri þróun, en við verðum að gera okkur grein fyrir að með því erum við að kalla yfir okkur fjötra fortíðar. Gífurlega öflugur og samstilltur áróður ESB andstæðinga má ekki verða ofan á. Ekki halda að sá sem öskrar hæst hafi réttast fyrir sér. Kynnið ykkur málin ítarlega án fordóma. Kaupið áskrift af mogganum og lesið alla þá Evrópuumfjöllun sem þar hefur verið undanfarna viku. Lesið allt ítarefni hér á www.evropunefnd.is. Ekki halda að Hjörtur, Styrmir og fleiri hafi rétt fyrir sér, bara af því að þú finnur samsvörun í málflutningi þeirra hvað varðar sjálfstæði og frelsi. Öll viljum við sjálfstæði og frelsi. ESB andstæðingar notfæra sér þessi fallegu orð til að afla fylgis, af því að reynslan hefur sýnt að slíkt hefur virkað erlendis. Sjálfstæði og frelsi eru bara svo miklu meira en sú þrönga túlkun sem Z menn leggja í orðin. Þeir túlka þessa hagsmuni sínum málstað í hag (eðlilega), en sú túlkun er hæpin og ekki síst umdeilanleg.
Aðild að ESB eru síður en svo andstæð grunngildum Sjálfstæðisflokks. Flokkur allra stétta á að standa vörð um hag fyrirtækja og almennings. Skoðanir fyrirtækja, almennings og stéttarfélaga má lesa á þessum vef, og niðurstaða þessara aðila er skýr. Í ESB skulum vér. Ef Sjálfstæðisflokkurinn er ekki tilbúinn að standa vörð um hagsmuni þessara aðila, þá er Sjálfstæðisflokkurinn eitthvað allt annað en ég ætlast til að hann sé.
Ég tel aðild að ESB brýnast hagsmunamál þjóðarinnar um þessar mundir. Ekki til að leysa þann skammtímavanda sem við nú glímum við, heldur þegar horft er til lengri tíma og langtímahagsmuna lands og þjóðar. ESB aðild mun þó vissulega styðja við nauðsynlega endurreisn. Þessi sannfæring mín er nægjanlega sterk til þess að ég er tilbúinn til að lýsa því hér með yfir að ég mun kjósa þann flokk í næstu kosningum sem ég treysti best til að leiða okkur inn í ESB. Verði afstaða Sjálfstæðisflokksins sú að ganga skuli í ESB, þá mun ég kjósa flokkinn. Samfylkinging mun þá líða fyrir að hafa ekki staðið með ESB sannfæringu sinni fyrr en nú á síðustu mánuðum. Tekur sjálfstæðisflokkurinn stefnuna á ESB, þá treysti ég engum flokkum betur til að semja um inngöngu, þannig að hagsmunum þjóðarinnar verði best varið.
Það er því von mín að Sjálfstæðisflokkurinn taki forystu í Evrópumálum. Flokkurinn á ekki að leyfa sér að sitja uppi í áhorfendastúku meðan hin liðin á vellinum semja leikreglurnar og hefja leik. Notum Z menn sem krydd í tilveruna, en látum þá ekki stjórna framtíð okkar. Verum þjóðleg, stollt og frjáls, og beitum okkur fyrir skoðunum okkar í samfélagi þjóðanna - innan ESB.
Nú veit ég að Hjörtur mun svara mér með því að velja setningar úr þessari hugleiðingu minni, og rengja þær með einhverjum sannfærandi hætti. Það er það sem hann gerir best. Það vantar ekki að hann kann að skrifa drengurinn. Munið bara – það þýðir ekki að hann hefur rétt fyrir sér.
Krafan um að Ísland verði innlimað í Evrópusambandið er í raun krafa um að lýðræðislega kjörnum fulltrúum íslenzku þjóðarinnar verði skipt út fyrir embættismenn sambandsins sem enginn hefur nokkurn tímann kosið og sem hafa fyrir vikið hvorki lýðræðislegt aðhald né umboð frá einum eða neinum. Og það umboð hefðu þeir allra sízt frá okkur Íslendingum enda grunnreglan innan Evrópusambandsins að vægi einstakra aðildarríkja innan þess, og þar með allir möguleikar þeirra á áhrifum, fari fyrst og síðast eftir því hversu fjölmenn þau eru. Sá mælikvarði hentaði hagsmunum okkar Íslendinga eðli málsins samkvæmt seint. Lýsandi dæmi um stöðu okkar innan stjórnkerfis Evrópusambandsins, yrði af aðild einhvern tímann, er sú staðreynd að við fengjum í besta falli fimm fulltrúa á þing sambandsins en þar sitja í dag 785 fulltrúar. Vægi okkar yrði m.ö.o. lítið sem ekkert.
Mér er til mikils efs að þetta sé eitthvað sem einlægir lýðræðissinnar geta stutt. Kjörnir fulltrúar okkar kunna að fara vel eða illa með það vald sem við treystum þeim fyrir en spurningin er þessi: Getum við rekið þá sem fara með þetta vald? Getum við rekið þá sem stjórna landinu okkar? Þetta er alger grundvallarspurning þegar rætt er um lýðræðið. Í dag getum við það þótt það séu vafalaust skiptar skoðanir um það fyrirkomulag sem til staðar er í þeim efnum. En ef við hins vegar yrðum innlimuð í Evrópusambandið gætum við það ekki. Hvað ætluðum við að gera ef okkur líkaði ekki einhver ákvörðun sem einhver t.a.m. í framkvæmdastjórn sambandsins tæki? Það væri ekki hægt að láta þann einstakling taka pokann sinn í samræmi við leikreglur lýðræðisins. Við hefðum einfaldlega ekkert yfir honum að segja.
Fyrir nokkrum árum upplifði ég gott dæmi um þessa þróun þegar ég var staddur í Danmörku á sama tíma og þar fóru fram þingkosningar. Ég var mjög hissa á því hversu litlaus mér þótti kosningabaráttan og lítt spennandi miðað við það sem ég þekkti heima á Íslandi. Eftir að kosningunum var lokið spurði ég þarlendan fjölmiðlamann, sem er mjög vel að sér um dönsk stjórnmál, hvort þessi upplifun mín ætti við rök að styðjast. Hann staðfesti að þetta væri alveg rétt og að ástæðan fyrir þessu væri mjög einföld. Svo gríðarlegt vald hefði í gegnum árin verið flutt frá Danmörku til stofnana Evrópusambandsins að mjög lítið væri einfaldlega eftir fyrir danska stjórnmálamenn að takast á um. Og það vald sem þó væri eftir í Danmörku minnkaði stöðugt rétt eins og í öðrum aðildarríkjum sambandsins.
Danska þjóðþingið lét einmitt vinna ítarlega rannsókn fyrir sig fyrir fáeinum árum vegna áhyggja þess af því að það væri að verða meira eða minna áhrifalaust vegna aðildar Danmerkur að Evrópusambandinu. Niðurstöður rannsóknarinnar voru kynntar árið 2003 og hafði hún þá staðið yfir í sex ár með þátttöku 150 fræðimanna. Meðal þess sem kom fram í niðurstöðunum er að aðildin að Evrópusambandinu hafi sett gríðarlegan þrýsting á fullveldi þingsins. Fá svið dansks þjóðlífs væru orðið undanþegin lagasetningu frá sambandinu og sífellt væri erfiðara fyrir þingið að hafa einhver áhrif á hana. Traust dansks almennings á Evrópusambandinu væri lítið og stjórnkerfi þess þætti ekki mjög lýðræðislegt. Ekki sízt þar sem danskir kjósendur hefðu afskaplega litla möguleika á að hafa áhrif á ákvarðanir sem teknar væru af embættismönnum sambandsins.
Ekki bætir úr skák að innan Evrópusambandsins hefur gætt vaxandi lítilsvirðingar gagnvart lýðræðinu á undanförnum árum. Bezta birtingarmynd þessa eru viðbrögð sambandsins við því þegar þjóðaratkvæðagreiðslur um samrunaskref innan þess hafa ekki skilað þeim niðurstöðum sem hugnast hafa ráðamönnum í Brussel. Nýjasta dæmið um slíkt er höfnun írskra kjósenda á stjórnarskrá Evrópusambandsins sem síðar var gefið nafnið Lissabon-sáttmálinn í misheppnaðri tilraun til þess að telja fólki trú um að eitthvað nýtt væri á ferðinni. Nú eiga Írarnir að kjósa aftur um málið á næsta ári samkvæmt nýjustu fréttum í samræmi við þá vinnureglu Evrópusambandsins að kosið sé aftur og aftur um sömu hlutina þar til niðurstaða fæst sem er ráðamönnum sambandsins að skapi. Og þá er aldrei kosið aftur.
Það hefur nefnilega komið berlega í ljós að frá sjónarhóli Evrópusambandsins er vilji kjósenda í slíkum atkvæðagreiðslum aðeins gjaldgengur ef hann er í samræmi við vilja ráðamanna í Brussel. Ef meirihluti kjósenda tekur upp á því að komast að annarri niðurstöðu er hún höfð að engu og allt reynt til þess að komast í kringum hana. Nokkuð sem óneitanlega minnir á þá tilhneigingu ófárra íslenzkra Evrópusambandssinna að telja þá, sem ekki komast að sömu niðurstöðu og þeir sjálfir í Evrópumálunum, bara alls ekkert vera að ræða málin og að skoðanir þeirra séu þar með engan veginn gjaldgengar í umræðunni.
Það er því deginum ljósara að ofan á allt annað væri aðild að Evrópusambandinu ekki skref fram á við í lýðræðislegu tilliti heldur þvert á móti stórt skref aftur á bak. Evrópusambandsaðild þýddi í reynd endalok íslenzks lýðræðis.
Sjálfstæði?
Því er gjarnan haldið fram af þeim sem vilja ganga í Evrópusambandið að aðild sé nauðsynleg til þess að við getum haft áhrif innan sambandsins. Látið er eins og vægi Íslands innan þess yrði mikið og jafnvel ýjað að því að við myndum ráða öllu þar á bæ sem við vildum. Minna er hins vegar farið út í það nákvæmlega hversu mikið vægi Íslands innan Evrópusambandsins kynni að verða. Í ítarlegri og fróðlegri skýrslu Evrópunefndar forsætisráðherra, sem nefndin sendi frá sér í marz 2007, er þessu gerð skil á bls. 83-85.
Formlegt vægi aðildarríkja Evrópusambandsins innan þess, og þar með allir möguleikar þeirra á áhrifum, miðast fyrst og fremst við íbúafjölda þeirra sem verður að teljast afar óhagstæður mælikvarði fyrir okkur Íslendinga. Gera má því ráð fyrir að vægi okkar innan sambandsins yrði hliðstætt og Möltu en þar bjuggu um 400 þúsund manns í lokárs 2006. Ísland yrði ásamt Möltu fámennasta aðildarríkið og þar með með minnst vægi.
Ísland fengi einn fulltrúa í framkvæmdastjórn Evrópusambandsins. Í Nice-sáttamálanum er gert ráð fyrir að þegar aðildarríkin eru orðin 27 (sem þau urðu um áramótin 2006-2007) verði fulltrúarnir í framkvæmdastjórninni færri en aðildarríkin sem kemur væntanlega til framkvæmda við skipun næstu framkvæmdastjórnar árið 2009 að óbreyttu. Í fyrirhugaðri stjórnaraskrá sambandsins er hins vegar gert ráð fyrir að hvert aðildarríki eigi aðeins fulltrúa í framkvæmdastjórninni annað hvert kjörtímabil en kjörtímabilið er 5 ár.
Þess ber þó að geta að fulltrúarnir í framkvæmdastjórninni eru í raun einungis fulltrúar aðildarríkjanna að því leyti að ríkisstjórnir þeirra tilnefna þá. Þess utan er þeim óheimilt að draga taum heimalanda sinna og ber einungis að líta til heildarhagsmuna Evrópusambandsins.
Í leiðtogaráðinu sitja leiðtogar aðildarríkjanna og forsætisráðherra Íslands myndi sitja þar sem fulltrúi landsins. Í ráðherraráðinu myndi Ísland væntanlega fá þrjú atkvæði af 345. Á Evrópusambandsþinginu fengjum við 5 þingmenn af 785, 6 af 750 ef fyrirhuguð stjórnarskrá Evrópusambandsins verður samþykkt. M.ö.o. vel innan við 1% vægi í báðum tilfellum.
Samkvæmt Lissabon-sáttmálanum (lesist fyrirhugaðri stjórnarskrá Evrópusambandsins) mun fulltrúum aðildarríkja Evrópusambandsins í ráðherraráðinu ekki lengur vera heimilt að vinna sérstaklega að hagsmunum heimalanda sinna og þess í stað verða skyldaðir til að horfa einungis til heildarhagsmuna sambandsins.
Í efnahags- og félagsmálanefnd sambandsins, sem og héraðanefnd þess, myndi Ísland væntanlega líkt og Malta fá fimm fulltrúa en alls eru 344 fulltrúar í þessum nefndum í dag.
Ísland myndi tilnefna einn dómara í dómstól Evrópusambandsins en hann væri, líkt og fulltrúann í framkvæmdastjórninn, ekki fulltrúi íslenzkra hagsmuna.
Aðildarríkin skiptast á að vera í forsæti ráðherraráðsins í sex mánuði í senn. Miðað við 28 aðildarríki færi Ísland með forsætið á 14 ára fresti. Ef stjórnarskráin verður samþykkt verður þetta kerfi afnumið og í staðinn kemur sérstakur kjörinn forseti ráðsins.
Að öðru leyti myndi í raun ekkert breytast við aðild hvað varðar vægi okkar innan Evrópusambandsins. Aðalvægi Íslands innan sambandsins myndi áfram byggjast á "lobbyisma", rétt eins og raunin er í dag. Á móti myndum við gefa eftir yfirráð okkar yfir flestum okkar málum en lítið sem ekkert hafa um þau að segja eftir það.
Sjálfstæði?
Hjöztur - þetta er bara hræðsluáróður. Skrifum þínum er ætlað að hræða þá sem ekki þekkja málið. Það er svo fyndið - þú skrifar þetta í einhverjum "ógnarstíl". Líklega eru einhverjir sem hræðast ESB sem lesa skrif þín - ógnin er svo gífurleg. Það er samt ekkert sem þú skrifar sem ég (og þeir sem kynna sér málin og vita betur) hræðist.
Nokkur dæmi:
Innlimað í Evrópusambandið => lesist "göngum til liðs við". Borgarnir í StarTrek innlimuðu. Þarna er um að ræða orðaval sem er ætlað að vekja ógn. Þú ert ekki "innlimaður" í hjónaband. Við verðum ekki "innlimuð" í ESB. Við munum ganga þangað með lýðræðislegum hætti í kjölfar kosninga. Með sama hætti gætir þú alveg eins talað um innlimun ESB í Ísland.
"sem enginn hefur nokkurn tímann kosið" => Við kjósum okkar stjórnvöld. Það er svo hlutverk okkar stjórnvalda að beita sér í okkar þágu innan samfélags þjóðanna.
"við fengjum í besta falli fimm fulltrúa á þing sambandsins en þar sitja í dag 785 fulltrúar" => Þetta hljómar auðvitað alveg hræðilega. Reyndin er hins vegar að það eru fá dæmi til um það að það reyni á þennan þingstyrk. Sambandið er nægilega þroskað til að mál eru almennt afgreidd með miklum meirihlutastuðningi - enda hafa menn þar þroska og vit til að komast að sameiginlegum niðurstöðum sem ganga ekki sterklega gegn hagsmunum einstakra þjóða.
"Það væri ekki hægt að láta þann einstakling taka pokann sinn í samræmi við leikreglur lýðræðisins." => Getum við látið einhvern hér á Íslandi taka pokann sinn? Er ekki einmitt uppi sú gagnrýni að það virðist vera alveg sama hvað menn gera af sér í stjórnmálum, ekki sé hægt að losna við þá? Flokkafyrirkomulagið kemur meiraðsegja í veg fyrir að hægt sé að losna við slíka aðila í kosningum.
"Svo gríðarlegt vald hefði í gegnum árin verið flutt frá Danmörku til stofnana Evrópusambandsins" => Og eru danir ósáttir við þetta? Hefur ESB misnotað þetta vald gegn dönum? Enn eitt dæmið um setningu sem hljómar ógnvekjandi, en felur raunverulega ekki í sér neina ógn.
Lissabon-sáttmálinn => úúúúúú.... írar höfnuðu! Hlýtur að vera hræðilegur sáttmáli!!! Ekki hræðilegra enn svo að lýðræðislega kjörnir fulltrúar annara Evrópuríkja sáu ekki einusinni ástæðu til að láta kjósa um sáttmálann. Enda er hann að mestu leyti næsta framfaraskref ESB. Höfnun íra var einmitt í kjölfarið gífurlegs hræðsluáróðurs þar sem beitt var aðferðum mjög svipuðum og Z menn nota í sínum málflutningi.
"Ef meirihluti kjósenda tekur upp á því að komast að annarri niðurstöðu er hún höfð að engu og allt reynt til þess að komast í kringum hana" => Fyndið... lýðræðisleg kosning í einu landi stoppaði einmitt framgöngu sáttmálans. Engar leiðir voru farnar í kringum það. Svo er einfaldlega ekkert athugavert við það að almenningur á Írlandi sé betur fræddur og fái að taka aftur þátt í nýjum kosningum.
Sjálfstæði? => Að mínu mati fer þín túlkun á sjálfstæði ekki saman við það sem "sjálfstæði" í nafninu "Sjálfstæðisflokkurinn". Ég ætla þó ekki að rífast við þig um þetta því hér skil ég þitt sjónarmið. Þ.e.a.s. ég skil hvernig Z menn vilja túlka inngöngu í ESB þannig að sjálfstæði sé skert með inngöngunni. En það er einfaldlega af því að forsendur ykkar eru ekki réttar.
Seinni athugasemdin gengur öll út á að hræða okkur með því hvað við erum roslega lítil... VIÐ ERUM BARA 1% AF EVRÓPU. Hræðilegt. Við munum ekki fá formleg völd til jafns við Hollendinga og Breta. Við verðum jafn lítil og Malta (en hey! þeir gengu samt í ESB!) Ég spyr á móti: Hversu miklu ráðum við núna um framgöngu mála í heiminum? Hvert er atkvæðisvægi okkar innan ESB núna? Minna en 1%...
Svo vil ég spyrja þig Hjöztur að lokum:
Af minni reynslu eru tilskipanir og lög ESB undantekningarlaust mjög vel unnin, vel ígrunduð og tæmandi. Rauði þráðurinn í þínum málflutningi er ógnin frá ESB, hversu hræðilegt er hve lítil völd við myndum hafa og að við færum hræðilega út úr því að þurfa að gangast undir þessa sameiginlegu yfirstjórn. Ég bið þig því hér með að nefna 3 verstu tilfellin um tilskipanir eða lög ESB þar sem Ísland hefur orðið illa úti og afleiðingar á land og þjóð hafa verið aðfinnanlega slæmar. Þú mátt ekki nefna ákvarðanir sem mögulega verða einhverntíman teknar - það er hræðsluáróður.
Hjörtur J Guðmundsson
Ég þakka fróðlegar greinar hjá þér, halltu vökunni.
EES samningurinn var ekki lesinn til enda með hörmulegum afleiðingum.
Frjálst flæði vinnuafls varð til að við framkvæmdum of mikið.
Frjálst flæði peninga gerði það að við eyddum of mikið með því þjóðargjaldþroti sem blasir við okkur nú.
Hvað sannar það fyrir mér. Jú forystan og Alþingismenn þurfa að fara í alvarlega sjálfskoðun áður en önnur vegferð er hafin til ESB.
Mér finnst það mjög óþægilegt núna að neyðast til að hugsa um ESB aðild þegar mínum tíma væri betur varið í að hugsa um núverandi vandamál og stöðu innanlands.
Það hjálpar ekki að kljúfa fólk í fylkingar á ögurstundu.
Þetta getur magnað upp reiði sem er ærin fyrir með ófyrirsjáanlegum afleiðingum
Nokkur atriði varðandi framsetningu þína, Hjörtur, á vægi Íslands í ráðherraráðinu sem ég vil leiðrétta/gera athugasemdir við.
Raunar þá ætti Ísland fá 3 atkvæði af 348 ekki 345 því þessi 3 atkvæði mundu bætast við. (Þetta er reyndar auðvitað algjör sparðartíningur hjá mér og að auki tekur Nice samkomulagið ekki á þessu heldur þyrfti að semja um einhvers konar uppfærslu á Nice, ef Lissabon gengur ekki eftir). Áður en þú mótmælir þessu, Hjörtur, þá bendi ég á að þetta styrkir málstað þinn:)
Lissabon - samkomulagið gerir ráð fyrir að tvöfaldan meirihluta, 65% íbúatölu og 55% ríkja þurfi til að samþykkja hluti í ráðherraráðinu. Vald Ísland er nánast ómarktækt með tilliti til íbúatölu en við höfum sama vægi og Þýskaland með tilliti til hins þáttar. Helsta gagnrýni á þessa reglu er raunar sú að hún veiti stórríkjum og smáríkjum sambandsins og mikið vald á kostnað meðalstóru ríkjanna. (sjá raunar grein eftir undirritaðan http://media.evropunefnd.is/u/d/vaegiislands.pdf ). Þú ýjar hins að því að vald ríkja í ESB vaxi með íbúatölu, sem er rétt, með tillit til þess að fleiri íbúar þýða meira vald en þessi vöxtur er hvorki einfaldur né línulegur. Þannig yrði hluftallslegt vægi Íslands í ESB 1,8 end Danmerkur 2,3. Þrátt fyrir margfaldan mun á íbúafjölda.
Að lokum: Gætirðu útskýrð hvað þú átt við með
"Samkvæmt Lissabon-sáttmálanum (lesist fyrirhugaðri stjórnarskrá Evrópusambandsins) mun fulltrúum aðildarríkja Evrópusambandsins í ráðherraráðinu ekki lengur vera heimilt að vinna sérstaklega að hagsmunum heimalanda sinna[...]"
Ég er búinn að fletta í gegnum Samminginn um ESB að loknum Lissabon-viðbótunum og finn þetta hvergi. Mér sýnist það raunar skýrt að ríki einfaldlega fari með þetta atkvæði án fótnóta. Gætirðu getið heimildar? Fyrirfram þakkir og kveðjur.
Reglur Evrópusambandsins kveða á um að hvert ríki hafi að lágmarki ákveðið vægi innan stofnana sambandsins. Fyrir vikið má segja að hlutfallslega hefði Ísland meira vægi út frá íbúafjölda en sennilega flest ef ekki öll ríkin. En eftir stendur að möguleikarnir á að hafa áhrif innan stofnana Evrópusambandsins yrðu sáralitlir ef einhverjir þegar horft er á stóru myndina eins og þú raunar kemur inn á í greininni þinni. Greinin þín er annars áhugaverð og greinilega vel unnin. En forsendan sem þú gefur þér er greinilega sú að Evrópusambandið sé eitt ríki með einn hóp kjósenda líkt og t.d. Ísland. Sem auðvitað vantar lítið upp á að verði raunin. Sumir segja að það sé þegar raunin.
Annars svo ég útskýri hvað ég á við með tilvitnuninni þá er það rétta að þetta á ekki við um ráðherraráðið heldur leiðtogaráðið (The European Council), sbr. t.d:
http://www.dailymail.co.uk/news/article-473587/Euro-treaty-threat-Britain-warns-Labour-MP-wrote-it.html
Hjörtur:
Fyrst varðandi það sem við getum verið sammála um. Evrópuþingið verður ólíklega sérstaklega öflugur vettvangur fyrir íslenska sérhagsmunagæslu. Hinir sex íslensku þingmenn munu koma úr ólíkum flokkum og skipa sér í fylkingar eftir því. Sjálstæðismenn munu t.d. fara í Evrópska þjóðarflokkinn (EPP) sem er stærsti flokkurinn á Evrópuþinginu. Íslendingar munu auðvitað getað vel við unað með 1 þingmann á hverja 50 þúsund íbúa, meðan Þjóðverjar hafa einn á 800 þúsund. En þeir verða auðvitað samt bara sex og þungi þeirra eftir því.
Varðandi leiðtogaráðið, þ.e.a.s. stefnumarkandi partýið sem leiðtogar esb-ríkja hittast í á nokkurra mánaða fresti þá vísar þú í viðtal við Giselu Stewart úr Verkamannaflokknum í Daily Mail, þar sem segir m.a.
"[...] the treaty will formally incorporate the [European] council into the EU's structure - and oblige EU leaders to "promote its values, advance its objectives, serve its interests' rather than those of member states."
Ég fæ ekki séð að neitt í Lissabonsáttmálanum (sjá http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:115:0013:0045:EN:PDF) styðji þessa skoðun Stewarts sérstaklega. En jafnvel hennar skoðun er mun mildari en þín framsetning að það muni "ekki lengur vera heimilt að vinna sérstaklega að hagsmunum heimalanda". Enda sé ég ekki hvernig slíkt ætti að framkvæma í reynd. Mér sýnist því sem þú hafir aðeins hlaupið á þig... en það kemur fyrir besta fólk.
Komi til aðildar mun íslenska ríkið nota ráðherraráðið til að gæta hagsmuna Íslands, líkt og önnur ríki gera og ekki sanngjarnt að halda því fram að okkur verði það óheimilt. Við getum heldur ekki með góðu móti haldið því fram að við munum bera skarðan hlut frá borði þegar kemur að vægi okkar í ráðherraráðinu, alla vega ekki samanborið við önnur ríki.( Vægi Íslands yrði 1,8% en vægi Danmerkur 2,3%, íslenskir kjósendur 2,8 sinnum valdameiri en þeir þýsku). Lifi menn hins vegar samkvæmt prinsippinu "Fullkomið fullveldi eða dauði!" þá skipta þessi atriði kannski ekki höfuðmáli, en við ættum samt að reyna hafa þau rétt.
Rétt skal vissulega vera rétt. Lykilatriðið í þessu er þó það hverjir myndu stjórna okkar málum. Við í gegnum kjörna fulltrúa okkar eða aðilar sem við kysum ekki og væru í flestum tilfellum ekki kosnir af einum né neinum.
Ef þú vilt ræða þetta mál út frá því hvað íslenzkir kjósendur hefur mikið vægi á við t.d. þýzka kjósendur þá ertu að ræða það með það fyrir augum að Evrópusambandið sé eitt ríki. Hliðstætt og þegar talað er um vægi kjósenda hér á landi á milli kjördæma. Líturðu s.s. á sambandið sem eitt ríki?
Sæll, Hjörtur. Það er ekki rétt skilið hjá þér að forsendur fyrir umræddum útreikningum séu að ESB sé eitt ríki. Sömu aðferðir má nota til að reikna vægi ríkja í Öryggisráðinu SÞ, vægi í ríkja í Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og vægi einstaka hluthafa í fyrirtækjum, eða raunar vægi í hvaða kosningakerfi þar sem einhverjir aðilar eru að kjósa um eitthvað.
Mér þættir þú hins vegar meiri maður ef þú gætir viðurkennt að þú hafir ekki farið með rétt mál þegar þú hélst því fram að aðildarríkjum væri beinlínis ÓHEIMILT að nota ráðherraráðið fyrir hagsmunagæslu í eigin þágu. Það lítur út fyrir að þú að heimildir þínar fyrir þessu hafi einfaldlega verið hæpnar. Það er engin skömm af því fyrir háskólamann að gera mistök ef hann viðurkennir þau og leiðréttir. Ég get ekki lesið slíka viðurkenningu frá þér.
Ástæðan fyrir að ég er svona ógeðslega leiðinlegur við þig er að ég hef heyrt og séð þig halda fram þessum punkti við nokkur tækifæri í ræði og riti og hef áhyggjur af því að þú munir hugsanlega halda því áfram.
P.S: Ég sé ekki að það skipti miklu máli fyrir lífsgæði íslensks almennings hvort Pawel Bartoszek finnist ESB vera, alþjóðastofnun, ríkjasamband, sambandsríki eða bara ríki. En við getum svo sem rætt um það einhvern tímann seinna við gott tækifæri. kveðjur
Pawel minn, þegar ég sagði að rétt skyldi vera rétt átti ég einmitt við það að það að hafa skyldi það sem sannara reynist sem er að þetta ætti ekki við um ráðherraráðið ólíkt því sem ég hélt fram. Ég hef aldrei átt í neinum vandræðum með að viðurkenna það þegar ég hef haft rangt fyrir mér og ef það er sáluhjálparatriði fyrir þig að ég taki það eitthvað skýrar fram að ég hafi ekki haft rétt fyrir mér þá er það minnsta málið :) Ennfremur legg ég það ekki í vana minn að halda einhverju fram sem ég veit að er ekki rétt. Það er engu að síður mjög athyglisvert að þú skulir fyrirfram gefa þér að sá hætta sé á því sem aftur segir kannski meira um þig en mig ;)
Þess utan skiptir vitanlega heilmiklu máli hvers konar fyrirbæri það er sem rætt er um að Ísland verði hluti af. Mér er ekki kunnugt um að atkvæðavægi einstakra ríkja innan t.d. Sameinuðu þjóðanna sé miðað við það hversu fjölmenn þau eru. Mér er hins vegar kunnugt um að það fyrirkomulag gildi t.d. um fulltrúadeild bandaríska þingsins með hliðstæðum hætti og með kjördæmin hér á landi. Þar er miðað við íbúafjölda samkvæmt ákveðnum reglum.
Allt í lagi, ég vildi ekki vera leiðinlegur, en ég bara skildi þig ekki nægilega skýrt. En takk fyrir þessa "sáluhjálp". Þú ert meiri maður fyrir að geta viðurkennt að þú hafi ekki haft á réttu að standa með þetta varðandi ráðherraráðið. Með vinsemd og virðingu PB
Ekkert mál, Pawel. Það er bara bezta mál að manni sé bent á það þegar maður hefur ekki rétt fyrir sér. Bara þakkir fyrir það. Ég hef aldrei átt í vandræðum með að gangast við slíku :) Og engar áhyggjur, þú varst ekkert leiðinlegur ;)